Αρχική Blog Σελίδα 3

Turkey’s Nordic demands spark Western Balkan déjà vu – Interview Euraktiv.com 04.06.22

“Most in the EU, in the name of Turkey’s supposed strategic importance, have for years been indifferently swallowing any unacceptable behavior by the Erdogan regime.” Now that his «crude blackmail tactics are directly affecting Turkey’s Eastern European and Scandinavian friends, perhaps they and the EU will finally recognize how much Erdogan and Putin have in common”.


Turkey’s move to pressure Sweden and Finland into extraditing alleged “terrorists” they harbour is a method Ankara used for several years against countries in the Western Balkans, including EU candidate countries, under the idle gaze of Brussels.

While Turkey wields investment and aid as a sword of Damocles over the heads of poorer, less powerful countries, when it comes to the Nordic duo, it is their NATO application filed in May that hangs in the balance.

Meanwhile, the similarities between Putin and Turkish President Recep Tayyip Erdogan, particularly in terms of “crude blackmail tactics” are being noted, as is the need to protect EU borders from revisionist and violent threats from whichever neighbour.

After Sweden and Finland applied to join NATO, Turkey refused to agree, citing the former’s alleged support of members of the Kurdish Worker’s Party (PKK). Erdogan said that Sweden joining NATO would make it “a place where representatives of terrorist organisations are concentrated.”

Turkey has demanded resolutions to its complaints, including possible extraditions, before it unblocks the veto. But this is not the first time it has used this rhetoric.

Another group that Turkey considers “terrorists” is followers of self-exiled cleric Fethullah Gulen. Often referred to as Gulenists, or “FETÖ” by Erdogan, they have been subjected to a harsh crackdown in Turkey and beyond.

Following a failed coup d’etat in 2016, Erdogan imprisoned and declared wanted thousands of Gulenists. Thousands more fled the country for the West, and many more worked in networks of Gulen-affiliated schools and universities worldwide.

Meanwhile, Erdogan started pumping money across borders into countries such as Albania, Kosovo and Bosnia.

In Albania, Turkey is one of the most prominent investors in infrastructure and business, but the investment to the tune of billions came with strings attached.

“A precondition to our support and brotherhood,” Erdoğan told Albanian parliament in January 2022, “is your commitment to the fight against FETÖ”, adding that “it is our sincere expectation that more concrete, decisive and rapid steps will be taken,” against them.

In 2020, the Turkish Minister of Foreign Affairs, Mevlut Cavusoglu, used similar rhetoric while signing agreements on economic cooperation.

A few months later, a network of schools owned by a Dutch company but allegedly linked to Gulen was raided by police without a court order while children were on the premises.

In 2019, Turkish citizen Harun Celik entered Albania with a fake passport and tried to seek asylum but was deported without having the opportunity to appeal the decision in a move described by the Albanian ombudsman as violating national law and international conventions.

Selami Simsek, who entered the country with Celik, was also set to be deported. He was denied asylum by the Directorate of Asylum and Citizenship on 9 March 2020 and 10 September 2020, but fought his case and won.

The EU and various MEPs condemned the moves and called on the government to ensure compliance with the Geneva Refugee Convention.

Meanwhile, in Kosovo, the national Intelligence Agency unilaterally annulled the residence permits of at least six Turkish citizens, who were then arbitrarily detained and deported.

Subsequently, a parliamentary investigation deemed these acts constituted arbitrary detention, forcible disappearance and illegal transfer to Turkey in violation of local and international law.

In July 2020, United Nations rapporteurs found that the Turkish government had signed a number of “secret agreements” with various states to enable systematic “extraterritorial abductions and the forcible return of Turkish nationals”.

At the time, they reported more than 100 people had been subject to “arbitrary arrests and detention, enforced disappearance, and torture” due to collaboration between the Turkish government and countries such as Albania, Kosovo, Azerbaijan, Kazakhstan, Lebanon, Pakistan, Gabon, Afghanistan, and Cambodia.

Ankara also tried its luck with Athens after eight Turkish officers defected via helicopter just hours after the 2016 coup. The Greek government refused to give in to pressure and welcomed thousands of defectors over the years.

Similar attempts at deportations were made in Montenegro and Bosnia and Herzegovina but were stopped by the courts, while North Macedonia said it had been asked to hand over some 86 alleged Gulenists.

At the same time, Turkey continued investing in the countries it asked to comply with its demands and vociferously backed their EU hopes.

Fast forward to 2022, Turkey is exerting pressure on stronger and richer Sweden and Finland, using their application to NATO as a bargaining chip while war simmers at their borders.

Turkish sources told EURACTIV that the issue may also have to do with Gulenists.

Sweden, in particular, has welcomed many such individuals and its also home to the Nordic Monitor portal that reports on the long arm of Turkish intelligence. One investigation in particular exposed documents showing that Turkish embassies in other countries were being used to spy on critics of Erdogan.

EURACTIV contacted the European Commission to ask whether taking action against Turkey’s behaviour in the Western Balkans could have prevented a repeat that impacts both EU member states and NATO.

They responded that it is up to individual countries to “make sure their citizens are not being mistreated in the way you describe or their territory is not used for such actions.”

The Commission said they are “watching and assessing” Turkey’s behaviour.

The former deputy minister of foreign affairs of Greece, MP and professor of international relations Yannis Valinakis told EURACTIV that “Turkish blackmail” and efforts to extort concessions come as no surprise.

“Every dissident is labelled a terrorist in Ankara and every Kurd ‘must disappear’. The original fellow travelers of the Gulenists have been persecuted by Erdogan in recent years mercilessly,” he said.

He explained that EU hopefuls are succumbing to blackmail through aid.

“At the same time, most in the EU, in the name of Turkey’s supposed strategic importance, have for years been indifferently swallowing any unacceptable behaviour by the Erdogan regime,” he said.

But in the context of the Russian invasion of Ukraine, the matter becomes even more serious, as “Erdogan’s crude blackmail tactics are directly affecting Turkey’s Eastern European and Scandinavian friends, perhaps [now] they and the EU will finally recognise how much Erdogan and Putin have in common”, he added.

The Turkish Ministry of Foreign Affairs did not respond to questions sent by EURACTIV.

Meanwhile, the Commission has ploughed more than EUR 700 million into the Western Balkans to improve the rule of law in candidate and potential candidate states and committed to pouring an equivalent sum over the next seven years.

A recent report from the European Court of Auditors, however, found that this was “ineffective” and “not successful” in these countries, including those that have been engaged in deporting Turkish citizens without following legal and judicial due process.

*Spiros Sideris from EURACTIV Greece contributed to reporting.

Ο Ερντογάν επιδιώκει σύγκρουση, όχι απλώς «επεισόδιο» –   Συνέντευξη Liberal 02.06.22

Γ. Βαληνάκης: Ο Ερντογάν επιδιώκει σύγκρουση, όχι απλώς «επεισόδιο»
Την άποψη ότι δεν αποκλείεται τελικά να δούμε το καλοκαίρι μια προκλητική ενέργεια της Τουρκίας, πιο σοβαρή κι από θερμό «επισόδειο» ή «ατύχημα», εκφράζει μέσω του liberal o πρώην υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Βαληνάκης, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα θα δοκιμάσει τα όρια συνοχής του ΝΑΤΟ.

«Δεν βλέπω πως ο Ερντογάν ξαφνικά εν μέσω ενός «επεισοδίου» θα συγκρατηθεί, υποχωρώντας σε αμερικανικές ή ευρωπαϊκές παρεμβάσεις, που κακώς θεωρούμε δεδομένες και ισχυρές, το αντίθετο μου φαίνεται πιθανότερο», λέει χαρακτηριστικά. Είναι της άποψης ότι παρά τα όσα λέγονται, οι σύμμαχοι και εταίροι μας δεν θα μετακινηθούν εύκολα από τις «ίσες αποστάσεις», προσθέτοντας ότι θα χρειαζόταν ένα ηχηρό ελληνικό βέτο για να φέρει μια αξιόλογη μετακίνηση των τρίτων από τη βολική ακινησία τους.

Συνέντευξη στον Γιώργο Φιντικάκη

Ποιες πιστεύετε ότι θα είναι οι επόμενες κινήσεις της Άγκυρας; Άνοιγμα προσφυγικών ροών, μπαράζ υπερπτήσεων, ημέρες “Ορουτς Ρεις”, γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ ή κάτι πιο ακραίο;

Το που ακριβώς, πότε και με ποίο τρόπο θα κινηθεί η Άγκυρα είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθεί. Όλα όσα αναφέρετε είναι πιθανά, είτε μεμονωμένα, είτε και σε συνδυασμούς. Η Τουρκία θα ξεκινήσει λογικά από τα μακρινότερα θέατρα επιχειρήσεων και θα πλησιάζει ανάλογα με τις αντιδράσεις. Η κλιμάκωση στο δήθεν ζήτημα της αποστρατικοποίησης των νησιών λογικά προμηνύει και αναβαθμισμένες προκλήσεις γύρω από τη θεματική αυτή. Εικάζω ότι όλα αυτά μελετώνται ως επιχειρησιακά σενάρια από το ΓΕΕΘΑ. Πολιτικά όμως διαβάζω κυρίως καθησυχαστικές δηλώσεις χωρίς ιδιαίτερη προσοχή για το πώς ερμηνεύονται στην Άγκυρα. Πέσαμε δυστυχώς έξω σε προβλέψεις (πχ. για τον πόλεμο στην Ουκρανία αλλά και στο τι συνεπάγεται για τα ελληνοτουρκικά) και φοβάμαι ότι ακόμη εφησυχάζουμε. Υπεραπλουστεύουμε την επιθετικότητα ως κυρίως εσωτερικής στόχευσης και εκτιμούμε μάλιστα τώρα ότι η Τουρκία τελικά «θα …εκτεθεί». Δε θα πάμε μακρυά χωρίς έγκαιρη στρατηγική και συγκεκριμένο σχέδιο περί του πρακτέου.

Πόσο πιθανό είναι μέσα στο καλοκαίρι ένα θερμό επεισόδιο ή ένα “ατύχημα” στο Αιγαίο;

Πλην απροόπτου το καλοκαίρι θα είναι πολύ θερμό κι όσο δεν προλαμβάνουμε τις εξελίξεις ενδέχεται να γίνει ακόμη θερμότερο. Ο όρος «επεισόδιο» παραπέμπει σε μικρή διάρκεια και ο όρος «ατύχημα» σε αθέλητη εκατέρωθεν κλιμάκωση από λανθασμένη «ανάγνωση» των κινήσεων της άλλης πλευράς. Δυστυχώς, δε θεωρώ δεδομένη τη σύντομη διάρκεια, ούτε αδιανόητη πλέον την ηθελημένη χρήση βίας από την Άγκυρα. Δε βλέπω δηλ. πως ο Ερντογάν ξαφνικά εν μέσω «επεισοδίου» θα συγκρατηθεί υποχωρώντας σε αμερικανικές ή ευρωπαϊκές παρεμβάσεις (που κακώς θεωρούμε δεδομένες και ισχυρές)— το αντίθετο μου φαίνεται πιθανότερο. Παράλληλα, για να μην αεροβατούμε, ας συγκρατήσουμε ότι συνθήκες ειρήνης όπως της Λωζάνης —την οποία η Τουρκία δηλώνει ότι επιδιώκει να «επικαιροποιήσει» με αφορμή τα 100 της χρόνια — μπορούν να ανατραπούν μόνο μέσω πολεμικής σύγκρουσης.

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η Ελλάδα θα έχει στο πλευρό της τους συμμάχους της;

Η εξασφάλιση συμμάχων στο πλευρό μας την κρίσιμη στιγμή δε γίνεται με επικοινωνιακές δηλώσεις διαβεβαιώσεων, ούτε επισείοντας τα (έτσι κι αλλιώς αρκετά αμφίσημα) κείμενα των συμφωνιών. Γίνεται προληπτικά, με αποτελεσματικό λόμπυινγκ, εκπόνηση πολύπλευρου επιχειρησιακού σχεδίου, ειλικρινή διπλωματική «ζύμωση» μαζί τους στο παρασκήνιο με βάση τα πιθανά σενάρια σύγκρουσης, καταγραφή και αξιοποίηση της όποιας αξιόλογης συνδρομής κάθε συμμάχου ξεχωριστά κλπ. Χωρίς σοβαρή προετοιμασία και πιέσεις ας μην περιμένουμε πολύ περισσότερα από τις συγκρατημένες δηλώσεις και τις μηδενικές κυρώσεις του 2020. Επιμένω ότι η παρουσία ή απουσία συμμάχων από το πλευρό μας εξαρτάται και από τις δικές μας κινήσεις εντός και εκτός ΕΕ και ΝΑΤΟ. Το ίδιο και σχετικά με τους νέους «συμμάχους» της Αν.Μεσογείου/ Κόλπου όπου δυστυχώς επιβεβαιώθηκαν οι προβλέψεις μου για την αφερεγγυότητά τους.

Εντέλει θα δοκιμάσει η Τουρκία τα όρια συνοχής του ΝΑΤΟ; Υπάρχει περίπτωση να οδηγηθούμε ακόμη και σε διάσπαση της ΝΑ Πτέρυγας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις ανάσες που θα πάρει η Ρωσία;

Η Τουρκία δυστυχώς κινείται προκλητικά μεν, αλλά «έξυπνα» και με σχέδιο μικρών συνεχόμενων βημάτων. Δηλώνει προθέσεις, ζυγίζει αντιδράσεις —δικές μας και των κρίσιμων τρίτων— και ανάλογα χτυπάει βήμα-βήμα. Βλέπουμε ότι στο ΝΑΤΟ θεωρεί τον εαυτό της περίπου ισότιμο με ΗΠΑ (η «2η ισχυρότερη χώρα στρατιωτικά») και θεωρεί αλαζονικά ότι η στρατηγική σημασία της θα ακυρώσει τις όποιες επικίνδυνες συνέπειες για την ίδια.

Οι πρόσφατες διπλωματικές κινήσεις Μητσοτακη, και το γεγονός ότι ενημερώνει τους συνομιλητές του για τις επιδιώξεις της “Γαλάζιας Πατρίδας”, προκαλούν εκνευρισμό στην Τουρκία, όπως φαίνεται από τη στάση Ερντογάν αλλά και από τον τουρκικό τύπο. Αποδίδει αυτή η πολιτική κλιμάκωσης τόσο απέναντι στην Τουρκία, όσο και απέναντι στους συμμάχους μας σε ΕΕ και ΝΑΤΟ;

Οι ενημερώσεις προφανώς δεν αρκούν, ιδίως όταν η συνήθης απάντηση που εισπράττουμε είναι το πάντα «βολικό» «βρείτε τα». Σημασία έχει να αποτρέπουν οι τρίτοι την Άγκυρα από τα σχέδιά της κι αυτό δυστυχώς δε συμβαίνει. Θα έπρεπε από καιρό να έχουμε αντιληφθεί ότι η λεγόμενη ισχυρή αποτροπή μας δε σταμάτησε την Τουρκία από σχεδόν κανένα σχέδιό της. Αντίθετα, μάλιστα οι γείτονες κλιμακώνουν ζητώντας ουσιαστικά να φινλανδοποιηθούμε, να καταλάβουμε το «μέγεθός» μας και να «ζητήσουμε συγγνώμη για τα λάθη μας»! Με λεκτικούς εξωραϊσμούς δεν αντιμετωπίζεται τέτοια επιθετικότητα. Χρειάζεται έγκαιρη και ορθή εκτίμηση των εξελίξεων και κυρίως σχέδιο και πολύπλευρη προετοιμασία με κινήσεις και πρωτοβουλίες.

Υπαρχει περίπτωση να τερματιστεί η πολιτική των ίσων αποστάσεων από το Βερολίνο, και να δούμε μια πιο αποφασιστική στάση από ΕΕ και Στειτ Ντιπαρτμεντ, ειδικά σε μια συγκυρία που ο Ερντογαν κλείνει το μάτι στον Πουτιν, επιχειρώντας να μπλοκάρει τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ;

Βλέπουμε καθημερινά τις «ίσες αποστάσεις». Κανείς εταίρος ή σύμμαχος πλην Γαλλίας δε θα μετακινηθεί εύκολα από τις ίσες αποστάσεις. Ίσως, οι υπερβολές στην επιθετικότητα του Ερντογάν να ταρακουνήσουν κάπως τη Συμμαχία, ιδίως αν παρουσιαστούν και ως υπονόμευση του ΝΑΤΟ και υπέρ της Ρωσίας. Τελικά, όμως όλοι ζυγίζουν προσεκτικά τις πιθανές κερδοζημίες τους πριν από κάθε κίνηση και άρα μόνο η προοπτική «αντιποίνων» ή μιας σοβαρής ζημιάς από τυχόν αποφασιστικές ελληνικές κινήσεις (πχ. ένα ηχηρό βέτο με καλοδιατυπωμένο σκεπτικό) θα μπορούσε να φέρει αξιόλογη μετακίνηση των τρίτων από τη βολική ακινησία.

Τι προβλέπετε ότι θα συμβεί τελικά με το αίτημα αναβάθμισης των τουρκικών F16

Η Ουάσιγκτον δεν κρύβει ότι θέλει να ικανοποιήσει την Άγκυρα για τα F16 και σήμερα το μοναδικό εμπόδιο είναι το Κογκρέσο. Το τελευταίο θα βρεθεί όμως λογικά υπό τεράστια πίεση από τα γεγονότα γύρω από την Ουκρανία, τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ, κ.ά. και πιθανότατα το αργότερο μετά τις εκλογές του προσεχούς Νοεμβρίου θα ενδώσει. Θα παρουσιαστεί μάλιστα ως δήθεν αντιστάθμισμα στα F35 που η Ελλάδα θα πάρει (αλλά μετά το 2028)…

Την άποψη ότι δεν αποκλείεται τελικά να δούμε το καλοκαίρι μια προκλητική ενέργεια της Τουρκίας, πιο σοβαρή κι από θερμό «επισόδειο» ή «ατύχημα», εκφράζει μέσω του liberal o πρώην υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Βαληνάκης, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα θα δοκιμάσει τα όρια συνοχής του ΝΑΤΟ.

«Δεν βλέπω πως ο Ερντογάν ξαφνικά εν μέσω ενός «επεισοδίου» θα συγκρατηθεί, υποχωρώντας σε αμερικανικές ή ευρωπαϊκές παρεμβάσεις, που κακώς θεωρούμε δεδομένες και ισχυρές, το αντίθετο μου φαίνεται πιθανότερο», λέει χαρακτηριστικά. Είναι της άποψης ότι παρά τα όσα λέγονται, οι σύμμαχοι και εταίροι μας δεν θα μετακινηθούν εύκολα από τις «ίσες αποστάσεις», προσθέτοντας ότι θα χρειαζόταν ένα ηχηρό ελληνικό βέτο για να φέρει μια αξιόλογη μετακίνηση των τρίτων από τη βολική ακινησία τους.

Συνέντευξη στον Γιώργο Φιντικάκη

Ποιες πιστεύετε ότι θα είναι οι επόμενες κινήσεις της Άγκυρας; Άνοιγμα προσφυγικών ροών, μπαράζ υπερπτήσεων, ημέρες “Ορουτς Ρεις”, γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ ή κάτι πιο ακραίο;

Το που ακριβώς, πότε και με ποίο τρόπο θα κινηθεί η Άγκυρα είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθεί. Όλα όσα αναφέρετε είναι πιθανά, είτε μεμονωμένα, είτε και σε συνδυασμούς. Η Τουρκία θα ξεκινήσει λογικά από τα μακρινότερα θέατρα επιχειρήσεων και θα πλησιάζει ανάλογα με τις αντιδράσεις. Η κλιμάκωση στο δήθεν ζήτημα της αποστρατικοποίησης των νησιών λογικά προμηνύει και αναβαθμισμένες προκλήσεις γύρω από τη θεματική αυτή. Εικάζω ότι όλα αυτά μελετώνται ως επιχειρησιακά σενάρια από το ΓΕΕΘΑ. Πολιτικά όμως διαβάζω κυρίως καθησυχαστικές δηλώσεις χωρίς ιδιαίτερη προσοχή για το πώς ερμηνεύονται στην Άγκυρα. Πέσαμε δυστυχώς έξω σε προβλέψεις (πχ. για τον πόλεμο στην Ουκρανία αλλά και στο τι συνεπάγεται για τα ελληνοτουρκικά) και φοβάμαι ότι ακόμη εφησυχάζουμε. Υπεραπλουστεύουμε την επιθετικότητα ως κυρίως εσωτερικής στόχευσης και εκτιμούμε μάλιστα τώρα ότι η Τουρκία τελικά «θα …εκτεθεί». Δε θα πάμε μακρυά χωρίς έγκαιρη στρατηγική και συγκεκριμένο σχέδιο περί του πρακτέου.

Πόσο πιθανό είναι μέσα στο καλοκαίρι ένα θερμό επεισόδιο ή ένα “ατύχημα” στο Αιγαίο;

Πλην απροόπτου το καλοκαίρι θα είναι πολύ θερμό κι όσο δεν προλαμβάνουμε τις εξελίξεις ενδέχεται να γίνει ακόμη θερμότερο. Ο όρος «επεισόδιο» παραπέμπει σε μικρή διάρκεια και ο όρος «ατύχημα» σε αθέλητη εκατέρωθεν κλιμάκωση από λανθασμένη «ανάγνωση» των κινήσεων της άλλης πλευράς. Δυστυχώς, δε θεωρώ δεδομένη τη σύντομη διάρκεια, ούτε αδιανόητη πλέον την ηθελημένη χρήση βίας από την Άγκυρα. Δε βλέπω δηλ. πως ο Ερντογάν ξαφνικά εν μέσω «επεισοδίου» θα συγκρατηθεί υποχωρώντας σε αμερικανικές ή ευρωπαϊκές παρεμβάσεις (που κακώς θεωρούμε δεδομένες και ισχυρές)— το αντίθετο μου φαίνεται πιθανότερο. Παράλληλα, για να μην αεροβατούμε, ας συγκρατήσουμε ότι συνθήκες ειρήνης όπως της Λωζάνης —την οποία η Τουρκία δηλώνει ότι επιδιώκει να «επικαιροποιήσει» με αφορμή τα 100 της χρόνια — μπορούν να ανατραπούν μόνο μέσω πολεμικής σύγκρουσης.

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η Ελλάδα θα έχει στο πλευρό της τους συμμάχους της;

Η εξασφάλιση συμμάχων στο πλευρό μας την κρίσιμη στιγμή δε γίνεται με επικοινωνιακές δηλώσεις διαβεβαιώσεων, ούτε επισείοντας τα (έτσι κι αλλιώς αρκετά αμφίσημα) κείμενα των συμφωνιών. Γίνεται προληπτικά, με αποτελεσματικό λόμπυινγκ, εκπόνηση πολύπλευρου επιχειρησιακού σχεδίου, ειλικρινή διπλωματική «ζύμωση» μαζί τους στο παρασκήνιο με βάση τα πιθανά σενάρια σύγκρουσης, καταγραφή και αξιοποίηση της όποιας αξιόλογης συνδρομής κάθε συμμάχου ξεχωριστά κλπ. Χωρίς σοβαρή προετοιμασία και πιέσεις ας μην περιμένουμε πολύ περισσότερα από τις συγκρατημένες δηλώσεις και τις μηδενικές κυρώσεις του 2020. Επιμένω ότι η παρουσία ή απουσία συμμάχων από το πλευρό μας εξαρτάται και από τις δικές μας κινήσεις εντός και εκτός ΕΕ και ΝΑΤΟ. Το ίδιο και σχετικά με τους νέους «συμμάχους» της Αν.Μεσογείου/ Κόλπου όπου δυστυχώς επιβεβαιώθηκαν οι προβλέψεις μου για την αφερεγγυότητά τους.

Εντέλει θα δοκιμάσει η Τουρκία τα όρια συνοχής του ΝΑΤΟ; Υπάρχει περίπτωση να οδηγηθούμε ακόμη και σε διάσπαση της ΝΑ Πτέρυγας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις ανάσες που θα πάρει η Ρωσία;

Η Τουρκία δυστυχώς κινείται προκλητικά μεν, αλλά «έξυπνα» και με σχέδιο μικρών συνεχόμενων βημάτων. Δηλώνει προθέσεις, ζυγίζει αντιδράσεις —δικές μας και των κρίσιμων τρίτων— και ανάλογα χτυπάει βήμα-βήμα. Βλέπουμε ότι στο ΝΑΤΟ θεωρεί τον εαυτό της περίπου ισότιμο με ΗΠΑ (η «2η ισχυρότερη χώρα στρατιωτικά») και θεωρεί αλαζονικά ότι η στρατηγική σημασία της θα ακυρώσει τις όποιες επικίνδυνες συνέπειες για την ίδια.

Οι πρόσφατες διπλωματικές κινήσεις Μητσοτακη, και το γεγονός ότι ενημερώνει τους συνομιλητές του για τις επιδιώξεις της “Γαλάζιας Πατρίδας”, προκαλούν εκνευρισμό στην Τουρκία, όπως φαίνεται από τη στάση Ερντογάν αλλά και από τον τουρκικό τύπο. Αποδίδει αυτή η πολιτική κλιμάκωσης τόσο απέναντι στην Τουρκία, όσο και απέναντι στους συμμάχους μας σε ΕΕ και ΝΑΤΟ;

Οι ενημερώσεις προφανώς δεν αρκούν, ιδίως όταν η συνήθης απάντηση που εισπράττουμε είναι το πάντα «βολικό» «βρείτε τα». Σημασία έχει να αποτρέπουν οι τρίτοι την Άγκυρα από τα σχέδιά της κι αυτό δυστυχώς δε συμβαίνει. Θα έπρεπε από καιρό να έχουμε αντιληφθεί ότι η λεγόμενη ισχυρή αποτροπή μας δε σταμάτησε την Τουρκία από σχεδόν κανένα σχέδιό της. Αντίθετα, μάλιστα οι γείτονες κλιμακώνουν ζητώντας ουσιαστικά να φινλανδοποιηθούμε, να καταλάβουμε το «μέγεθός» μας και να «ζητήσουμε συγγνώμη για τα λάθη μας»! Με λεκτικούς εξωραϊσμούς δεν αντιμετωπίζεται τέτοια επιθετικότητα. Χρειάζεται έγκαιρη και ορθή εκτίμηση των εξελίξεων και κυρίως σχέδιο και πολύπλευρη προετοιμασία με κινήσεις και πρωτοβουλίες.

Υπαρχει περίπτωση να τερματιστεί η πολιτική των ίσων αποστάσεων από το Βερολίνο, και να δούμε μια πιο αποφασιστική στάση από ΕΕ και Στειτ Ντιπαρτμεντ, ειδικά σε μια συγκυρία που ο Ερντογαν κλείνει το μάτι στον Πουτιν, επιχειρώντας να μπλοκάρει τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ;

Βλέπουμε καθημερινά τις «ίσες αποστάσεις». Κανείς εταίρος ή σύμμαχος πλην Γαλλίας δε θα μετακινηθεί εύκολα από τις ίσες αποστάσεις. Ίσως, οι υπερβολές στην επιθετικότητα του Ερντογάν να ταρακουνήσουν κάπως τη Συμμαχία, ιδίως αν παρουσιαστούν και ως υπονόμευση του ΝΑΤΟ και υπέρ της Ρωσίας. Τελικά, όμως όλοι ζυγίζουν προσεκτικά τις πιθανές κερδοζημίες τους πριν από κάθε κίνηση και άρα μόνο η προοπτική «αντιποίνων» ή μιας σοβαρής ζημιάς από τυχόν αποφασιστικές ελληνικές κινήσεις (πχ. ένα ηχηρό βέτο με καλοδιατυπωμένο σκεπτικό) θα μπορούσε να φέρει αξιόλογη μετακίνηση των τρίτων από τη βολική ακινησία.

Τι προβλέπετε ότι θα συμβεί τελικά με το αίτημα αναβάθμισης των τουρκικών F16

Η Ουάσιγκτον δεν κρύβει ότι θέλει να ικανοποιήσει την Άγκυρα για τα F16 και σήμερα το μοναδικό εμπόδιο είναι το Κογκρέσο. Το τελευταίο θα βρεθεί όμως λογικά υπό τεράστια πίεση από τα γεγονότα γύρω από την Ουκρανία, τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ, κ.ά. και πιθανότατα το αργότερο μετά τις εκλογές του προσεχούς Νοεμβρίου θα ενδώσει. Θα παρουσιαστεί μάλιστα ως δήθεν αντιστάθμισμα στα F35 που η Ελλάδα θα πάρει (αλλά μετά το 2028)…

Θα έχουμε θερμό καλοκαίρι που θα γίνει θερμότερο όσο δεν εκτιμούμε σωστά το τουρκικό σχέδιο – Συνέντευξη στο Open TV με την Φαίη Μαυραγάνη 29.05.22

Κάθε φορά θεωρούμε τα τουρκικά σχέδια «αστειότητες» και κάθε φορά διευρύνονται. Με ενημερώσεις τρίτων και χωρίς στρατηγική κι «έξυπνη» διεκδικητικότητα δεν κερδίζεται η αντιπαράθεση.

Οι εκρήξεις Ερντογάν προμηνύουν καλοκαίρι έντασης – Άρθρο στα ΝΕΑ , 25/5/22

VALINAKIS TA NEA 25.05.22 (

VALINAKIS TA NEA 25.05.22 (Οι ακραία προσβλητικές εκρήξεις του Ερντογάν βρίσκουν όλη την Ελλάδα συσπειρωμένη απέναντί του. Προμηνύουν όμως ταυτόχρονα ένα ακόμη θερμότερο καλοκαίρι, ενώ κρίσιμη θα είναι και η αντίδραση σημαντικών τρίτων χωρών και της ΕΕ. Μετά την διεύρυνση των αμερικανικών βάσεων στη χώρα μας και την τιμητικότατη επίσκεψη του Πρωθυπουργού στις ΗΠΑ αναμενόταν από ορισμένους μια αντίστοιχη μετατόπιση της Ουάσιγκτον από την παραδοσιακή στρατηγική των ίσων αποστάσεων από Αθήνα και Άγκυρα —που όμως ως γνωστόν καταλήγει συνήθως υπέρ του θύτη και σε βάρος του θύματος. Η νέα έξαρση της τουρκικής επιθετικότητας συναντά προσώρας αμερικανική και ευρωπαική «αφωνία», ενώ η ηχηρή διακοπή της επικοινωνίας στο ανώτατο επίπεδο αυξάνει δυστυχώς ακόμη περισσότερο την ένταση.
Οι «εκρήξεις» του Ερντογάν είναι συνήθως καλοσχεδιασμένες και ενταγμένες σε ένα ολιστικό και μεσοπρόθεσμο σχέδιο. Σημειώνουμε ανάμεσα σε άλλα ότι εξέφρασε την οργή του γιατί η Ελλάδα δεν αποδέχεται να «εναρμονιστεί/ευθυγραμμιστεί» με την Τουρκία(!). Μοναδικός με άλλα λόγια στόχος του «διαλόγου», και μάλιστα υπό τον «όρο» της μη παρεμβολής τρίτων (ΕΕ, ΗΠΑ) είναι …απλά η προσχώρησή μας στις τουρκικές απόψεις! Ασφαλώς στις ελεγχόμενες εκρήξεις του υπεισέρχονται και εσωτερικές παράμετροι, ιδίως ενόψει των προσεχών εκλογών. Είναι όμως υπεραπλουστευτικό και παραπλανητικό να αποδίδονται εφησυχαστικά τα πάντα σε εσωτερικές μόνο σκοπιμότητες.
Χαρακτηριστικός είναι και ο πρόσφατος εκβιασμός του στη διεύρυνση του ΝΑΤΟ. Εδώ στοχεύει σε ανταλλάγματα (F-16, άρση γενικά των εμπάργκο όπλων κατά της Άγκυρας), τόσο από τις υποψήφιες χώρες, όσο και από τα υπόλοιπα κράτη-μέλη (πχ. ΗΠΑ) που υποστηρίζουν σθεναρά τα δυο σκανδιναβικά κράτη. Η πρακτική της αναζήτησης ανταλλαγμάτων είναι συχνή στο εσωτερικό της ΕΕ και του ΝΑΤΟ σε κάθε απόφαση εισόδου νέων μελών. Άλλωστε, και η χώρα μας το χρησιμοποίησε επιτυχημένα επί Κώστα Καραμανλή το 2008 για να αποτρέψει την ένταξη της τότε ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ. Επιπλέον, η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ επιτεύχθηκε κι αυτή χάρις στη «σύνδεση-πακέτο» που έγινε από την Αθήνα ανάμεσα στις υποψηφιότητες των Ανατολικοευρωπαίων και της Κύπρου: «ή όλες, ή καμία». Πριν ακόμη εμφανιστεί ο χονδροκομμένος εκβιασμός του Ερντογάν είχα επιχειρήσει να εξηγήσω τα εθνικά οφέλη από μια κυπριακή υποψηφιότητα στο ΝΑΤΟ που θα επέτρεπε με κομψό τρόπο, τόσο την ενίσχυση της ασφάλειας της Μεγαλονήσου, όσο και (στην βέβαιη περίπτωση πείσμονος αντίστασης της Άγκυρας) να εξαχθούν κατ’ελάχιστο άλλα χρήσιμα ανταλλάγματα. Αθήνα και Λευκωσία προτίμησαν δυστυχώς την βολική αδράνεια αλλά τώρα αντιμετωπίζουν αντίστροφα την πιθανή προοπτική πολλαπλών κερδών για τον Ερντογάν : άρση δυτικών εμπάργκο όπλων και ειδικά για τα F-16, αμερικανική ανοχή για αντικουρδική εθνοκάθαρση στη Β.Συρία, ισχυρά εσωτερικά αλλά και γενικότερα αντιδυτικά κέρδη στα μάτια Ρωσίας, ισλαμικού κόσμου κλπ. Επιπρόσθετη ανησυχία και ανάλογη προετοιμασία θα έπρεπε να προκαλείται και από την εμφανώς καθοδηγούμενη εισβολή μεταναστών, όπως και από την επικείμενη νέα εισβολή τουρκικού πλωτού γεωτρύπανου στην κυπριακή και ελληνική ΑΟΖ στην Αν.Μεσόγειο.
Θεωρητικά υφίσταται η πιθανότητα, η αμετροεπής ωμότητα των Τούρκων στη σημερινή συγκυρία να γυρίσει «μπούμερανγκ», όπως εκτιμήθηκε επίσημα από ελληνικής πλευράς. Όμως ο συνδυασμός επιτυχών επιδόσεων του Ερντογάν στο «ανατολίτικο παζάρι», «αφωνίας» των συμμάχων μας και δικής μας αδυναμίας άρθρωσης μιας «έξυπνα» διεκδικητικής πολιτικής, παραπέμπουν αναγκαστικά σε ένα πιθανότερο (και πολύ πιο επικίνδυνο από την κρίση του 2020) σενάριο.

Η Ελλάδα πρέπει να είναι αξιόπιστος αλλά και διεκδικητικός εταίρος – Συνέντευξη στην εκπομπή Ανιχνεύσεις, Π. Σαββίδη

Πρέπει να κινούμαστε με σχέδιο και συνετές διεκδικήσεις, μεταξύ του δεδομένου εταίρου και του χοντροκομμένου εκβιαστή όπως ο Ερντογάν