“Γιατί χρειαζόμαστε άμεσα «έξυπνες» πρωτοβουλίες” – Άρθρο του καθηγ. Γιάννη Βαληνάκη στα Νεα 24.04.21

VALINAKIS_ ΝΕΑ 24.04.21

Άρθρο καθηγ.Γιάννη Βαληνάκη, πρ.υφυπουργού Εξωτερικών

ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ ΑΜΕΣΑ «ΕΞΥΠΝΕΣ» ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ

Μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης αναμφίβολα ένοιωσε ενθουσιασμό για τη σθεναρή στάση του υπουργού Εξωτερικών Ν. Δένδια στην Άγκυρα. Αποκαλύφθηκε έτσι η σαφής αντίθεσή της στην συνήθως υποτονική αντίδραση της χώρας απέναντι στο ύφος και την ουσία των τουρκικών προκλήσεων. Φυσικά δεν λύθηκαν έτσι και τα προβλήματα με την γείτονα. Η χώρα μας χρειάζεται άμεσα «έξυπνες κινήσεις» απεγκλωβισμού από αδιέξοδες διαδικασίες και αιθεροβάμονες εφησυχασμούς.
1. Τα ελληνοτουρκικά δεν γίνονται ευρωτουρκικά με την ΕΕ σε ρόλο μεσολαβητή ή επιδιαιτητή. Ούτε με την υπόγεια προετοιμασία μιάς «ειδικής σχέσης» με την Άγκυρα που αντί υποχρεώσεων θα της χαρίζει μόνο οφέλη. Κι όμως σε αυτά παραπέμπουν οι αποφάσεις της συνόδου κορυφής του Μαρτίου. Μιά δρομολογημένη και πλούσια «θετική ατζέντα» για τον Ερντογάν, μόνο θεωρητικά συνδεδεμένη με ανώδυνες κυρώσεις που μία και μόνη σύμμαχος της Τουρκίας στην ΕΕ (και είδαμε πολλές) μπορεί να ακυρώσει. Ακόμη χειρότερος ο «συμβιβασμός» που διαβάζουμε (παρ. 10β) ότι επήλθε για την αποκλιμάκωση της περσινής κρίσης: «τα γεωτρύπανα θα παραμένουν δεμένα όσο η Ελλάδα παραμένει στις  διερευνητικές και η Κύπρος στην Πενταμερή». Εμφανής πλέον ο εγκλωβισμός μας σε μιά επικίνδυνη διαδικασία απ’την οποία δεν μπορούμε, παρά τις επί τούτου προκλήσεις, να απεμπλακούμε.
2. Αντ’αυτών, και δεδομένης της έστω και υποκριτικής έκκλησης της Άγκυρας να ανοίξουν κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, ας δείξουμε «έξυπνη ευελιξία»: ξεμπλοκάρουμε το κεφ.13 (αλιεία και θαλάσσιες ζώνες) που προυποθέτει την αποδοχή από την υποψήφια χώρα του δικαίου της θάλασσας (UNCLOS) ως ενωσιακού κεκτημένου. Αναγκάζουμε έτσι την Κομισιόν σε ρόλο ενεργού υποστηρικτή του δικαίου της θάλασσας, θεσμικά αναγκασμένης να επιβάλει στην Άγκυρα το ορθό νομικό πλαίσιο της ελληνο-τουρκικής οριοθέτησης. Από επιτήδειος ουδέτερος και επιδιαιτητής, η ΕΕ αναγκάζεται έτσι να υποστηρίξει α) ως καταλληλότερη διαδικασία τις ενταξιακές, όχι τις διερευνητικές, β) ως ορθό νομικό πλαίσιο την UNCLOS (τα 12 ν.μ., το δικαίωμα των νησιών σε ΑΟΖ κλπ) και γ) να εγγυηθεί πολιτικά (με την απειλή αντιποίνων πχ ακύρωσης της Τελωνειακής Ένωσης) τον σεβασμό από την Τουρκία της νόμιμης οριοθέτησης.
3. Κατ’αναλογία κινείται παρακάμπτοντας έντεχνα τον επικίνδυνο σκόπελο της Πενταμερούς και η Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ) αναγκάζοντας την ΕΕ (με όπλο την  Τελωνειακή Ένωση) να επανέλθει σε ορθότερες θέσεις : στην αταλάντευτη υποστήριξη μιάς αυστηρά ομοσπονδιακής λύσης, στην υποχρεωτική αναγνώριση της ΚΔ από την Τουρκία, στην απόφαση του Οκτωβρίου 2020 για διαπραγματεύσεις οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Λευκωσίας και Άγκυρας, στην αντιμετώπιση των κατεχομένων κατ’αναλογία με την Κριμαία κοκ. Γενικότερα, Ελλάδα και ΚΔ δεν νοείται να υπεισέρχονται σε συζήτηση «λύσεων» που χειροτερεύουν τη θέση τους.
4. «Έξυπνες» πρωτοβουλίες χρειάζονται πριν είναι αργά κι απέναντι σε Αίγυπτο και Λιβύη. Προτάθηκε πράγματι στο Κάιρο να προσφύγουμε με «φιλικό συνυποσχετικό» στη Χάγη για το ανατολικότερο τμήμα της ΑΟΖ; Αν αρνήθηκε, τότε καθίσταται μονόδρομος η άμεση οριοθέτηση με την ΚΔ και αμέσως μετά η υποβολή της συμφωνίας στη Χάγη προς ενίσχυσή της. Ως προς τη Λιβύη απαιτούνται άμεσες και ουσιαστικές πρωτοβουλίες: α) έναρξη οριοθέτησης στη μέση γραμμή για το δυτικότερο τμήμα (γεφύρωση των εκατέρωθεν υποβληθέντων χαρτών του 2009 και 2010), β) προσφυγή ανά ζεύγη στη Χάγη για να κρίνει τη συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου έναντι του τουρκολιβυκού μνημονίου, γ) στήριξη των παραπάνω από την ΕΕ και τις ΗΠΑ.
Τέλος, ας αποδείξουμε ότι δεν θα μείνουμε στα υπερήφανα λόγια κι ότι η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται τι πραγματικά απαιτεί μιά ισχυρή κι αξιόπιστη αποτροπή. Αντί για αεροπορικές επιδείξεις και θεωρητικές «συμμαχίες» ας προχωρήσει επιτέλους στις καίριες κινήσεις: στη συμφωνία αμυντικής συνδρομής με τη Γαλλία και στην ανανέωση της ελληνο-αμερικανικής  συνεργασίας έναντι σοβαρών εγγυήσεων της εδαφικής μας ακεραιότητας.

Συνέντευξη 🎙του Kαθηγ. Γ. Βαληνάκη στο 📻ΣΚΑΙ 100.3 και τον Α. Πορτοσάλτε – 22.04.21

“Είναι αδιανόητο να λέει η επίσημη Ελλάδα ότι για το γαλλικό ερευνητικό σκάφος που έπλεε εντός της οριοθετημένης με την Αίγυπτο ΑΟΖ μας πρέπει «να τα βρεί» η Γαλλία με την Τουρκία κι ότι προέχει η «θετική ατζέντα»! Και να το καταδιώκει στη συνέχεια τουρκική φρεγάτα μέσα στο Αιγαίο με την Ελλάδα σε ρόλο Πόντιου Πιλάτου στην ελληνική ΑΟΖ !!Τι άλλο θα δούμε τώρα που εγκλωβιστήκαμε στις διερευνητικές;” #ελληνοτουρκικά #διερευνητικές #valinakis

 

Συνέντευξη 🎙του Καθηγ. Γιάννη Βαληνάκη στο 📻 Real FM και στον Σεραφείμ Κοτρώτσος και Πανό Αμυρά

“Η σαρωτική υποστήριξη σε όσα είπε (και εκεί που είπε και πώς τα είπε) ο κ.Δένδιας δείχνει τον θυμό μεγάλου τμήματος της κοινής γνώμης απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις και την ανησυχία για την υποτονική τους αντιμετώπιση. Απομένει να δούμε αν η στροφή αυτή στον τόνο θα συνοδευτεί και από μιά στροφή στη στρατηγική που ακολουθείται. ” – Καθήγ. Γ. Βαληνάκης, πρ. ΥφΥπΕξ (2004-2009)

Με σκληρά λόγια περιέγραψε ο καθηγητής διεθνών σχέσεων Γιάννης Βαληνάκης την μέχρι τώρα στάση της κυβέρνησης Μητσοτάκη απέναντι στην Άγκυρα και την τουρκική προκλητικότητα, καλεσμένος στην εκπομπή “Επί του Πιεστηρίου” στο Kontra Channel με τον Γιώργο Σιαδήμα και τον Βασίλη Σκουρή.

Ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών, στενός συνεργάτης και φίλος του Κώστα Καραμανλή, σχολιάζοντας τη χθεσινή στάση του υπουργού Εξωτερικών στις κοινές δηλώσεις με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου είπε ότι “ο Νίκος Δένδιας εξέφρασε χθες την καταπιεσμένη αγανάκτηση που νιώθει ο ελληνικός λαός από την αρχή της κρίσης με την Τουρκία, από την αρχή δηλαδή του 2020 για τις συνεχείς και ιταμές προκλήσεις και προσβολές που δέχεται από την Τουρκία. Άγγιξε ευαίσθητες χορδές κάθε Έλληνα που κουράστηκε, εγώ έτσι το αισθάνομαι γιατί είδα ένα πρωτοφανές κύμα υποστήριξης στα κοινωνικά μέσα για τον κ.Δένδια. Αυτό εξηγείται ακριβώς γιατί είχε κουραστεί από μία πολιτική που, θα την πω έτσι λίγο λαϊκά, σε φτύνει η άλλη πλευρά κι εσύ λες ψιχαλίζει!

Όταν έρχεται η Τουρκία και σου λέει θα υποκύψεις στα θέματα που σου βάζω είτε με το καλό είτε με το κακό κι εσύ απαντάς λέγοντας “αχρείαστες προκλήσεις”, όλοι αυτοί οι πάρα πολύ χαμηλοί τόνοι και η έκκληση συνεχώς για ψυχραιμία και αποκλιμάκωση από τη μεριά της Ελλάδας προσβάλει το εθνικό ένστικτο του Έλληνα και αισθανόταν όλο αυτόν τον καιρό ότι είχαν ξεπεράσει πλέον το γνωστό ήδη από το παρελθόν επίπεδο προκλήσεων οι Τούρκοι και σε αυτό δεν υπήρχε απάντηση από την ελληνική πλευρά.

Ε αυτή η απάντηση δόθηκε χθες από τον κ.Δένδια με τον τρόπο που δόθηκε μπροστά στα μέσα ενημέρωσης. Στην ουσία βέβαια, για να λέμε το τι συμβαίνει, αυτά τα θέματα όπως τα έθεσε ο κ.Δένδιας ενώπιον των δημοσιογράφων είναι τα θέματα που συζητιούνται από τις 2 πλευρές και στο τραπέζι των συζητήσεων, μην έχετε καμιά αμφιβολία.

Στην παρατήρηση του Βασίλη Σκουρή ότι “ο πρωθυπουργός λέει ότι με δική μου εντολή έγινε η σκληρή απάντηση του υπουργού Εξωτερικών”, ο Γιάννης Βαληνάκης απάντησε (με ένα ελαφρό μειδίαμα…) “εσείς είστε έμπειροι πολιτικοί συντάκτες και με τους ρεπόρτερς γνωρίζετε περισσότερο από μένα αν τελικώς ήταν από πριν προσχεδιασμένο. Εγώ θα πω ότι ο κ.Δένδιας πολύ έξυπνα, επειδή ξέρει και έχει δει πως μεταχειρίζεται ο κ.Τσαβούσογλου τους επισκέπτες του, και η Τουρκία γενιξκότερα, ήταν έτοιμος από πριν και περίμενε την πρόκληση από την Τουρκία για να απαντήσει…”

“Ο διάλογος έχει νόημα οταν πας για να κερδίσεις και δεν νοείται όταν η άλλη πλευρά έχει το πιστόλι στο τραπέζι.” Συνέντευξη του Καθηγ. Γ. Βαληνάκη στο ΣΚΑΙ 100,3 – 15.04.21

“Ο διάλογος έχει νόημα οταν πας για να κερδίσεις και δεν νοείται όταν η άλλη πλευρά έχει το πιστόλι στο τραπέζι. Ειδικά ο διάλογος με την Τουρκία δεν είναι μιά πολιτικά ουδέτερη διαδικασία, ούτε μεταξύ Δανίας και Σουηδίας για να τον θεωρούμε πανάκεια. ”

Γ. Bαληνάκης: «Ως Δωδεκανήσιος θεωρώ αδιανόητο να φτάσουμε “να παιχτούν στα ζάρια τα νησιά μας”»! Πηγή:www.dimokratiki.gr

Δημοκρατική 13.04.21

Στην τελευταία σύνοδο πήραμε ορισμένες θετικές διατυπώσεις για την Τουρκία, όμως η Αγκυρα άρχισε ήδη να ξεφορτώνει το φορτηγό με τα χρυσά «καρότα», ενώ τα (μάλλον βελούδινα) «μαστίγια» της ΕΕ για να ενεργοποιηθούν θα χρειαστούν 27 υπογραφές, άρα «μαγικά» εκ μέρους μας.

Συνέντευξη στην Nεκταρία Mπίλλη

Στο τραπέζι των διερευνητικών η Τουρκία βάζει πολλές μονομερείς διεκδικήσεις. Ως Δωδεκανήσιος θεωρώ αδιανόητο να φτάσουμε «να παιχτούν στα ζάρια» τα νησιά μας. Το τουρκολιβυκό μνημόνιο ήταν δυστυχώς ένα πολύ δυνατό διπλωματικό πλήγμα για την Ελλάδα που απειλεί να ακυρώσει την ΑΟΖ μας στην Αν.Μεσόγειο. Η ανανέωση της αμυντικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ είναι πολύ σημαντική ευκαιρία αναφέρει ο κ. Γιάννης Βαληνάκης, καθηγητής διεθνών σχέσεων, πρ. Υφυπουργός Εξωτερικών και βουλευτής Δωδεκανήσου, σε συνέντευξή του προς τη «δημοκρατική».
• Κύριε καθηγητά πως σχολιάζετε το τελικό κείμενο συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ σχετικά με τους όρους που θέτει στην Τουρκία ως προϋπόθεση της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων για την τελωνειακή ένωση; Είναι δικαιολογημένη η όποια ικανοποίηση από ελληνικής πλευράς;
Η ΕΕ είναι για εμάς το προνομιακό διπλωματικό πεδίο. Ενταχθήκαμε χάρις στην οραματική σύλληψη του Κωνσταντίνου Καραμανλή κυρίως για να ισχυροποιηθούμε απέναντι στην Τουρκία. Όμως ο στόχος αυτός απαιτεί στρατηγική, στόχους που κυνηγάς να υλοποιήσεις με συνεχή προσπάθεια αλλά και τακτική ευελιξία. Ακριβώς αυτά που δεν έκανε η Ελλάδα επαναπαυόμενη μετά την ένταξή της το 1981.
Το ευρωπαικό παιχνίδι έγινε πλέον δυσκολότερο. Η ΕΕ πέρασε πχ από τα 10 κράτη- μέλη που ήμασταν αρχικά σε 27 και η συνεννόηση μεταξύ τους έγινε πλέον απείρως πιο δύσκολη. Αρκεί μιά και μόνη χώρα για να μπλοκάρει τις κοινές αποφάσεις. Άρα όταν ζητάς εμπάργκο όπλων και αποτελεσματικές κυρώσεις κατά της Τουρκίας βάζεις πιστεύω λάθος στόχους μετατρέποντας το μέσο σε αυτοσκοπό. Γιατί ναι μεν σου εξασφαλίζει (ένα προσωρινό) χειροκρότημα στο εσωτερικό, αλλά γρήγορα εκτίθεσαι γιατί αρκεί μία χώρα (και βρέθηκαν πολλές) που θα προτιμήσει τις μπίζνες με την Τουρκία από τις ηθικές δάφνες της αλληλεγγύης. Στην τελευταία σύνοδο πήραμε ορισμένες θετικές διατυπώσεις για την Τουρκία, όμως η Αγκυρα άρχισε ήδη να ξεφορτώνει το φορτηγό με τα χρυσά «καρότα», ενώ τα (μάλλον βελούδινα) «μαστίγια» της ΕΕ για να ενεργοποιηθούν θα χρειαστούν 27 υπογραφές, άρα «μαγικά» εκ μέρους μας. Όλα τα αυγά σε ένα (και μάλιστα λάθος) καλάθι. Γιατί ακόμη πιο ανησυχητική εξέλιξη είναι ότι η ΕΕ άρχισε να σχεδιάζει πλέον ανοιχτά μια ειδική σχέση με την Τουρκία αντί για την ενταξιακή πορεία της. Η Ελλάδα δεν έχει κανένα συμφέρον για μιά σχέση αλα καρτ, όπου η Τουρκία θα έχει μόνο οφέλη και καθόλου υποχρεώσεις και θα μπει επιπλέον από την πίσω πόρτα στην αμυντική συνεργασία της Ευρώπης – ακριβώς δηλ. εκεί που ποτέ δεν θα έπρεπε να της επιτρέψουμε. Ελπίζω αυτά και άλλα πολλά να διορθωθούν ώστε τον Ιούνιο επιτέλους να κερδίσουμε κάτι χειροπιαστό , αλλά φοβάμαι ότι πάλι υποκριτικές υπεκφυγές θα εισπράξουμε.

• Ωστόσο παρά τις συνεχιζόμενες διερευνητικές, τις προειδοποιήσεις από φίλους και εταίρους, υπό την αίρεση των κυρώσεων, η Τουρκία εμμένει στην πάγια και προσφιλή τακτική της εμπρηστικής ρητορικής, του αναθεωρητισμού και της προκλητικότητας. Ποια κατά τη γνώμη σας πρέπει να είναι η στάση της χώρας μας;
Μα ακριβώς η Τουρκία πέτυχε και την Ευρώπη να διχάσει, παίρνοντας τους μισούς με το μέρος της, αλλά και εμάς και την Κύπρο να μας εγκλωβίσει σε επικίνδυνες διαδικασίες διαλόγου. Στόχος της να μην μπορούμε να ξεφύγουμε απ’το τραπέζι ενώ εκείνη θα μας σφυροκοπεί με προκλήσεις που πλέον καταπίνουμε ως ρουτίνα. Στο τραπέζι των διερευνητικών η Τουρκία βάζει πολλές μονομερείς διεκδικήσεις: τις «γκρίζες ζώνες» (πχ δεκάδες κατοικημένα νησιά και βραχονησίδες της Δωδεκανήσου), την μη-επέκταση στα 12 ν.μ χωρικών υδάτων, τα 10 ν.μ. εναερίου χώρου, δική της ΑΟΖ όλο το Αν. Αιγαίο και η Αν. Μεσόγειος, την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών μας, τη «γαλάζια πατρίδα» κλπ. Εμείς μόνο ένα θέμα βάζουμε και υποκρινόμαστε ότι μόνο οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας συζητάμε, όταν κανείς και κανένα Διεθνές Δικαστήριο δεν μπορεί να χαράξει θαλάσσιες ζώνες χωρίς να ξεκινήσει από μιά ηπειρωτική ή νησιωτική ξηρά. Άρα αναγκαστικά κάποιος θα αποφανθεί σε ποιον ανήκουν τα 152 νησιά και βραχονησίδες που η Τουρκία διεκδικεί. Πρόσφατα ο κ.Σημίτης άκαιρα και εριστικά αναφέρθηκε στην «επιτυχία» του Ελσίνκι, κι ο Κώστας Καραμανλής απαντώντας αποστομωτικά εξήγησε τι πραγματικά ήταν: προέβλεπε παρότρυνση προς την Άγκυρα να «σύρει» τη χώρα μας στη Χάγη για όποιες «συνοριακές διαφορές και συναφή θέματα» επιθυμούσε, ώστε δηλαδή ξένοι δικαστές να αποφανθούν για την ελληνική κυριαρχία στα νησιά μας! Ως Δωδεκανήσιος θεωρώ αδιανόητο να φτάσουμε «να παιχτούν στα ζάρια» τα νησιά μας. Μου έκανε μάλιστα εντύπωση ότι ο κ.Σημίτης δεν γνωρίζει καν ότι στις «γκρίζες ζώνες» περιλαμβάνονται και κατοικημένα νησιά της Δωδεκανήσου μας!

Η αξίωση του Τούρκου Προέδρου για τη διάνοιξη μιας άλλης διώρυγας στον Βόσπορο που δεν θα δεσμεύεται από διεθνείς συνθήκες αποτελεί εμμέσως αμφισβήτηση της συνθήκης του Μοντρέ; Τι μπορεί να σημαίνει αυτό για την ευρύτερη περιοχή και τη χώρα μας;
Ο Τούρκος Πρόεδρος ξέρει δυστυχώς να δημιουργεί νέα ζητήματα, να απειλεί, να χτίζει τακτικές συμμαχίες, να ελίσσεται, και παρά τους συμβιβασμούς να κερδίζει. Έχει λοιπόν μεγάλη ευχέρεια να δημιουργεί μοχλούς πίεσης όπως η φαραωνική διώρυγα της Κωνσταντινούπολης με στόχο να προσπεράσει τη Σύμβαση του Μοντρέ για τα τουρκικά Στενά. Θέλει να «παίξει» με τη Ρωσία (που δεν θέλει την αναθεώρηση της συνθήκης) αλλά και τις ΗΠΑ ώστε να εξασφαλίσει τα μεγαλύτερα δυνατά ανταλλάγματα. Θεωρεί ότι έχει και προσωπικό δικαίωμα να αμφισβητεί μιά διεθνή συνθήκη και έτσι βολιδοσκοπεί αντιστάσεις. Δυστυχώς ζούμε πλέον σε ένα πολυπολικό διεθνές περιβάλλον όπου ΗΠΑ και ΕΕ δεν θέλουν να χρησιμοποιήσουν στρατιωτική βία κι έτσι οι απειλές τους αντιμετωπίζονται πλέον στον υπόλοιπο κόσμο ως κούφιες. Μιλούν για κυρώσεις, ανθρώπινα δικαιώματα κλπ, αλλά δυστυχώς λίγοι πλέον παίρνουν τέτοια λόγια στα σοβαρά. Αντίθετα, Ρωσία, Τουρκία κι άλλες δυνάμεις «τους βγάζουν γλώσσα» γιατί δεν διστάζουν να παρέμβουν στρατιωτικά κι έτσι τελικά, αν και λιγότερο ισχυρές, «πέφτουν στη φωτιά» και σημειώνουν νίκες. Δεν νομίζω ότι ως χώρα έχουμε βγάλει τα συμπεράσματα για το τι σημαίνουν όλα αυτά για εμάς. Βαυκαλιζόμαστε επικίνδυνα ότι διασφαλίσαμε σίγουρους συμμάχους, έχουμε ισχυρή αποτροπή και ότι η Τουρκία καταρρέει, έχει στριμωχτεί απ’όλους και θα πέσει τελικά στα γόνατα. Οι αδυναμίες της ισχύουν, όμως με ανεδαφικό εφησυχασμό και απλοικές αναλύσεις κινδυνεύουμε να ξυπνήσουμε μιά μέρα, όπως ο Κ.Σημίτης την αυγή των Ιμίων.

Η επίλυση του κυπριακού ενόψει και της άτυπης συνάντησης στη Γενεύη θεωρείτε ότι θα είναι εύκολη υπόθεση;
Άλλη μιά πονεμένη ιστορία είναι το Κυπριακό. Δυστυχώς πολλοί «κουράστηκαν» και μαζί με το συναίσθημα θολώνουν τη στρατηγική σκέψη που θα έπρεπε να μας καθοδηγεί. Χωρίς μιά νέα προσέγγιση σερνόμαστε ως Ελληνισμός σε νέα διάσκεψη υπό τουρκικά τελεσίγραφα. Όταν η Τουρκία σκληραίνει την άποψή της και μετατοπίζει τις θέσεις της, λογικά πιέζεις τον ΟΗΕ να επιμείνει στην εφαρμογή πρώτα-πρώτα των δικών του αποφάσεων και διαπραγματευτικά μετατοπίζεσαι κι εσύ αντίστοιχα σε σκληρότερες θέσεις. Ομως προσερχόμαστε σαν να μην άλλαξε τίποτε κι η Τουρκία ενθυλακώνει κάθε υποχώρηση. Θα είναι γι’ αυτό τραγικό να οδηγηθούμε στη δήθεν συμβιβαστική συνομοσπονδιακή λύση, όταν αυτός ακριβώς είναι ο πραγματικός τουρκικός στόχος και η «λύση»-ταφόπετρα για τον Κυπριακό Ελληνισμό. Ως εγγυήτρια και αδελφή χώρα δεν πρέπει να κλείνουμε τα μάτια και να αφήσουμε τη Λευκωσία μόνη. Οφείλουμε όσα αυτάρεσκα λέμε για στρατηγικούς ρόλους μας στην Αν.Μεσόγειο να τα εννοούμε και να τα υλοποιούμε.

• Η σύναψη του τουρκολιβυκού μνημονίου τραυμάτισε τις σχέσεις Αθήνας-Τρίπολης και αποτελεί αγκάθι στις διμερείς σχέσεις. Είστε αισιόδοξος για την επανάκαμψή τους, μετά και τις επαφές που είχε ο Πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης με τον Πρόεδρο και Πρωθυπουργό της μεταβατικής κυβέρνησης κατά την επίσκεψή του στη Λιβύη;
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο ήταν δυστυχώς ένα πολύ δυνατό διπλωματικό πλήγμα για την Ελλάδα που απειλεί να ακυρώσει την ΑΟΖ μας στην Αν.Μεσόγειο. Η επίσκεψη ήταν βέβαια ένα ορθό βήμα αλλά τα πιο δύσκολα είναι μπροστά μας. Θα χρειαστεί πολύ διπλωματικό ταλέντο για να εξασφαλίσουμε αποτελεσματική διεθνή πίεση ώστε να αποτραπεί η επιβεβαίωση και εφαρμογή του μνημονίου. Μπορεί νομικά να είναι ανυπόστατο, αλλά πολιτικά και πρακτικά κρέμεται πάνω από τα δικαιώματά μας στην Αν. Μεσόγειο ως Δαμόκλεια σπάθη. Χρειάζεται να ασκηθεί άμεσα «έξυπνη» (μέσω ΕΕ πχ) πίεση στην Τρίπολη, να ξαναπιάσουμε το νήμα της οριοθέτησης και να συμφωνήσουμε γρήγορα τουλάχιστον για το δυτικό τμήμα με βάση τη μέση γραμμή. Για το ανατολικό δεν βλέπω με τα σημερινά δεδομένα άλλη ρεαλιστική λύση από την προσφυγή στη Χάγη (Ελλάδα και Αίγυπτος εναντίον Τουρκίας και Λιβύης) ώστε να κριθούν οι δύο αλληλοεπικαλυπτόμενες συμφωνίες.

Με αφορμή τον εορτασμό των 200 χρόνων από την ελληνική επανάσταση,σε διαδικτυακή εκδήλωση με μέλη της Ελληναμερικανικής κοινότητας που οργάνωσε ο Λευκός Οίκος ο Αμερικανός Πρόεδρος, ο οποίος συμμετείχε, απηύθυνε μήνυμα συνεργασίας και υποστήριξης τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο. Θεωρείτε ότι μπαίνουμε σε μια νέα εποχή σχετικά με τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις;
Κι εδώ χρειαζόμαστε μιά νέα και καθαρή στρατηγική. Η ανανέωση της αμυντικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ είναι πολύ σημαντική ευκαιρία. Όμως αντί για απλά οπλικά ανταλλάγματα πρέπει να επιδιώξουμε σημαντικά στρατηγικά οφέλη. Η κυβέρνηση πρέπει (διακριτικά και σε επίπεδο Πρωθυπουργού ή υπουργού Εξωτερικών) να ξεκαθαρίσουν το ζωτικό ερώτημα: σε περίπτωση τουρκικής επίθεσης ποιός θα είναι έμπρακτα κι όχι με φραστικές καταδίκες και διπλωματικές ακροβασίες δίπλα μας; Μακάρι λοιπόν η υπερδύναμη ΗΠΑ να εγγυηθεί μιά τέτοια συνδρομή στα δύσκολα που ασφαλώς θα αντιμετωπίσουμε. Ο Μπάιντεν είναι βέβαια πάνω απ’ολα πρόεδρος της Αμερικής. Όμως αντικειμενικά είναι η πιο φιλική περίπτωση Προέδρου που θα μπορούσε να μας τύχει. Γι αυτό προέχει να κλείσουμε μιά συμφωνία εγγυημένης συνδρομής (όχι τύπου Ιμίων) των ΗΠΑ για την περίπτωση στρατιωτικής σύγκρουσης με την γείτονα. Πρέπει τελικά να μάθουμε να σχεδιάζουμε και να επιδιώκουμε θετικούς και σαφείς στόχους, κι όχι να σερνόμαστε πίσω από εξελίξεις που οδηγούν άλλοι και να περιοριζόμαστε στο να αρνούμαστε απλώς άρον-άρον τις προτάσεις τους. Γι αυτό επείγει μιά νέα στρατηγική, της διεκδικητικής εξομάλυνσης όπως την ονόμασα κι εξήγησα αναλυτικά στο τελευταίο βιβλίο μου «Η Ελλάς των τεσσάρων θαλασσών« (εκδ.Ι.Σιδέρη). Την χρειαζόμαστε περισσότερο απ’όλους εμείς οι Δωδεκανήσιοι γιατί εμείς είμαστε στην πρώτη γραμμή κι εμείς θα κερδίσουμε ή θα χάσουμε τα περισσότερα ανάλογα με τους χειρισμούς που θα γίνουν.

Γιάννης Βαληνάκης στο iEidiseis: Στο Ελσίνκι η τότε κυβέρνηση έδωσε τελικά πολλά και πήρε πολύ λίγα

ieidisis 12.04

του Δευτέρα, 12 Απριλίου 2021 – 06:35 ieidisis 12.04🎙

«Σε σχέση με τις προοπτικές της επίσκεψης στην Άγκυρα ο κ. Δένδιας θα αντιμετωπίσει ένα μακροσκελή και εμπρηστικό κατάλογο θεματολογίας από τουρκικής πλευράς», σημειώνει ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Βαληνάκης και θεωρεί «πολύ πρόωρη» μια συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν.

Προβληματισμένος για τις διερευνητικές επαφές εμφανίζεται ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών και καθηγητής Γιάννης Βαληνάκης, όπως και για τα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει ο Νίκος Δένδιας, με την επίσκεψή του στην Άγκυρα την προσεχή Τετάρτη.

Ο Γιάννης Βαληνάκης, με συνέντευξή του στο iEidiseis, θεωρεί με τα σημερινά δεδομένα ως «πολύ πρόωρη» μια συνάντηση Μητσοτάκη- Ερντογάν, ενώ επιτίθεται με σφοδρότητα στον Κώστα Σημίτη για τη Συμφωνία του Ελσίνκι.

Πού οδηγούνται οι ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά και τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ; Πώς πρέπει να κινηθεί η κυβέρνηση;

Δεδομένου ότι η ΕΕ είναι για τη χώρα μας το πιο προνομιακό πεδίο διπλωματικής ισχύος, πρέπει να το αξιοποιούμε στο έπακρο. Κατά τη γνώμη μου αναγορεύσαμε τις κυρώσεις σε αυτοσκοπό, ενώ ο στρατηγικός στόχος μας έπρεπε να είναι η εξασφάλιση από την ΕΕ ενός σαφούς πακέτου-πλαισίου ευρωπαϊκών όρων, διαδικασιών και εγγυήσεων για να οδηγηθούμε με ασφάλεια στην οριοθέτηση ΑΟΖ με την Τουρκία. Δυστυχώς δεν βελτιώσαμε το προϋπάρχον κοινοτικό πλαίσιο (πχ το «Διαπραγματευτικό Πλαίσιο ΕΕ-Τουρκίας», 2005) και τελικά εισπράξαμε στις Συνόδους Κορυφής (Οκτωβρίου και Δεκεμβρίου 2020, Μαρτίου 2021) υπό αντικειμενικά ευνοϊκότερες συνθήκες, αδύναμες διατυπώσεις.

Τι εννοείτε ακριβώς;

Ρεαλιστικά, ως πιθανότερη προοπτική διαφαίνεται τα μεν «καρότα» να προχωρούν (ο πολιτικός διάλογος ΕΕ-Τουρκία στο ανώτατο επίπεδο ήδη ξεκίνησε παρά το sofagate, τα οικονομικά ανταλλάγματα ακολουθούν..), ενώ το «μαστίγιο» των κυρώσεων της ΕΕ θα παραμένει από τη φύση του αβέβαιο, ίσως και ατελέσφορο. Θα χρειαστούν 27 υπογραφές, άρα αρκεί ένας και μόνος φίλος του Ερντογάν για να μπλοκάρει και την παραμικρή κύρωση.

Άκρως ανησυχητική εξέλιξη είναι και το ότι στην πράξη η ΕΕ άρχισε να σχεδιάζει πλέον ανοιχτά μια ειδική σχέση με την Τουρκία αντί για την ενταξιακή πορεία της. Η Ελλάδα δεν έχει κανένα συμφέρον για μια σχέση αλά καρτ, όπου η Τουρκία θα έχει μόνο οφέλη και καθόλου υποχρεώσεις και θα μπει επιπλέον από την πίσω πόρτα ακόμη και στην αμυντική συνεργασία της Ευρώπης.

Άκρως ανησυχητική εξέλιξη είναι και το ότι στην πράξη η ΕΕ άρχισε να σχεδιάζει πλέον ανοιχτά μια ειδική σχέση με την Τουρκία αντί για την ενταξιακή πορεία της

Επιπλέον, η παρ. 10β των Συμπερασμάτων του Μαρτίου ερμηνεύεται από ορισμένους ότι φωτογραφίζει την ουσία της γερμανικής μεσολάβησης ίσων αποστάσεων του 2020. Ότι δηλ. η αποκλιμάκωση επιτεύχθηκε στη βάση του εξής συμβιβασμού: « τα γεωτρύπανα θα παραμένουν δεμένα όσο η Ελλάδα δεν φεύγει απ’τις διερευνητικές και η Κύπρος από την Πενταμερή». Αν έτσι σκέπτονται ορισμένοι εταίροι μας (σίγουρα έτσι το βλέπει πάντως ο Ερντογάν) καθίσταται δυσκολότερη η τυχόν αποχώρησή μας από τον διάλογο παρ’όλο που η Τουρκία θα μας σφυροκοπεί με μονομερείς και εξωφρενικά μαξιμαλιστικές διεκδικήσεις. Αν φύγουμε, θα θεωρηθεί (από ΕΕ, Τουρκία και ΗΠΑ) ότι παραβιάσαμε τη συμφωνία και προκαλέσαμε πλέον μόνοι μας τη νέα κλιμάκωση (blame game) . Οπότε υποκριτικά κανείς δεν θα βοηθήσει πλέον. Αν τώρα αντίθετα παραμείνουμε στο τραπέζι, πόσο καιρό θα κάνουμε ότι δεν βλέπουμε τις καθημερινές προκλήσεις και ότι δεν ακούμε τις προσβλητικές κραυγές ακόμη και για αναθεώρηση διεθνών συνθηκών και συνόρων;

Η Ελλάδα δεν έχει κανένα συμφέρον για μια σχέση αλά καρτ, όπου η Τουρκία θα έχει μόνο οφέλη και καθόλου υποχρεώσεις και θα μπει επιπλέον από την πίσω πόρτα ακόμη και στην αμυντική συνεργασία της Ευρώπης

Πώς προχωρούν οι διερευνητικές;

Όπως γνωρίζετε θεωρούσα σκοπιμότερο να μην βιαστούμε προσερχόμενοι αμέσως στις διερευνητικές. Τώρα που ξεκίνησαν, στόχος της Άγκυρας είναι να μην μπορούμε να εγκαταλείψουμε το τραπέζι, ενώ εκείνη θα μας σφυροκοπεί με προκλήσεις που πλέον θα αναγκαστούμε να καταπίνουμε ως ρουτίνα (βλ. ενδεικτικά τις «βόλτες» Τσεσμέ, πρόσφατες τουρκικές επιθέσεις που μας περιγράφουν ως δολοφόνους προσφύγων και περιθάλποντες τρομοκράτες κλπ). Στο τραπέζι των διερευνητικών η Τουρκία βάζει πολλές μονομερείς διεκδικήσεις: τις «γκρίζες ζώνες» (πχ δεκάδες κατοικημένα νησιά και βραχονησίδες της Δωδεκανήσου), την μη-επέκταση στα 12 ν.μ χωρικών υδάτων, τα 10 ν.μ. εναερίου χώρου, δική της ΑΟΖ όλο το Αν. Αιγαίο και η Αν. Μεσόγειος, την αποστρατικοποίηση των νησιών μας, τη «γαλάζια πατρίδα» κλπ. Εμείς μόνο ένα θέμα βάζουμε, την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας αλλά κανένα Διεθνές Δικαστήριο δεν μπορεί να χαράξει θαλάσσιες ζώνες χωρίς να ξεκινήσει από τη διερεύνηση του σε ποιόν ανήκει η ηπειρωτική ή νησιωτική ξηρά. Δηλ. να κρίνει τις «γκρίζες ζώνες»…Το πώς αυτό θα το αποτρέψουμε, δεν μας το εξήγησε κανείς.

Στο τραπέζι των διερευνητικών η Τουρκία βάζει πολλές μονομερείς διεκδικήσεις: τις «γκρίζες ζώνες» (πχ δεκάδες κατοικημένα νησιά και βραχονησίδες της Δωδεκανήσου), την μη-επέκταση στα 12 ν.μ χωρικών υδάτων, τα 10 ν.μ. εναερίου χώρου, δική της ΑΟΖ όλο το Αν. Αιγαίο και η Αν. Μεσόγειος, την αποστρατικοποίηση των νησιών μας, τη «γαλάζια πατρίδα» κλπ

Σωστά πηγαίνει-αν δεν αλλάξει κάτι δραματικά- ο Νίκος Δένδιας στην Άγκυρα; Καταλάβατε ποιες ήταν οι προκλήσεις που έπρεπε να σταματήσουν για να πραγματοποιηθεί αυτή η επίσκεψη;

Κανείς δεν ξέρει τι μπορεί να προκύψει μέχρι την Τετάρτη με τον ρυθμό και την επινοητικότητα των τουρκικών προκλήσεων και ορθά έθεσε κάποιες προϋποθέσεις ο κ. Δένδιας. Με τα σημερινά πάντως δεδομένα αντιλαμβάνομαι ότι θα πάει, μια που έχει την πλήρη εικόνα των δεδομένων και αφού προφανώς ζύγισαν με τον Πρωθυπουργό τις κερδοζημίες των εναλλακτικών σεναρίων. Σημειώνω εδώ και την στάση που επί κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή επέμενα να ακολουθεί κάθε Έλληνας αξιωματούχος που συναντά Τούρκο ομόλογο: να συμπεριφέρεται κυρίως ως Ευρωπαίος που συζητά ως κριτής με υποψήφιο προς ένταξη κράτος. Η ατζέντα να είναι δηλ. πρώτα ευρωπαϊκή (σύμφωνη με τις διακηρυγμένες θέσεις της ΕΕ όπως πχ σήμερα με την Έκθεση Μπορέλ). Μετά μπαίνει κανείς, αν είναι αναγκαίο, σε όσα καθαρά διμερή ζητήματα υφίστανται. Δεν μπορεί δηλ. ο Έλληνας να θέτει λιγότερα ζητήματα από όσα κάνει αντίστοιχα ο Βέλγος συνάδελφός του.

Σε σχέση με τις προοπτικές της επίσκεψης σημειώνω πάντως ότι σύμφωνα με δημοσιογραφικές πηγές ο κ. Δένδιας θα αντιμετωπίσει ένα μακροσκελή και εμπρηστικό κατάλογο θεματολογίας από τουρκικής πλευράς. Μάλιστα, σύμφωνα με συνήθως καλά πληροφορημένο ρεπορτάζ, « η Άγκυρα θέλει προσφυγή στη Χάγη αλλά για το σύνολο των διαφορών που η ίδια βάζει στο τραπέζι και η Αθήνα δεν αναγνωρίζει».

Σε σχέση με τις προοπτικές της επίσκεψης σημειώνω πάντως ότι σύμφωνα με δημοσιογραφικές πηγές ο κ. Δένδιας θα αντιμετωπίσει ένα μακροσκελή και εμπρηστικό κατάλογο θεματολογίας από τουρκικής πλευράς

Μπορεί να προετοιμαστεί και συνάντηση Μητσοτάκη- Ερντογάν;

Με τα σημερινά δεδομένα θεωρώ μια τέτοια συνάντηση πολύ πρόωρη. Γενικότερα, στέκομαι επιφυλακτικά απέναντι στη θεοποίηση του διαλόγου ως πανάκειας και αυτοσκοπού. Πρώτον διότι ο διάλογος μεταξύ αντιτιθέμενων κρατών δεν είναι μια πολιτικά ουδέτερη διαδικασία, δεύτερον γιατί δεν νοείται υπό απειλή ή χρήση βίας, τρίτον γιατί δεν υπάρχουν μόνο οι επιλογές του διαλόγου και της σύγκρουσης, τέταρτον γιατί στο τραπέζι κάθεσαι για να κερδίσεις κάτι κι όχι για να χάσεις, και πέμπτον γιατί σημασία δεν έχει τόσο η ίδια η συνάντηση, όσο το τι συζητάς και που θα καταλήξεις.

Γενικότερα, στέκομαι επιφυλακτικά απέναντι στη θεοποίηση του διαλόγου ως πανάκειας και αυτοσκοπού

Η πεμπτουσία δηλαδή του διαλόγου είναι οι θέσεις με τις οποίες διαπραγματεύεσαι και τι πραγματικά θα κερδίσεις στο τέλος σε σχέση με τη σημερινή σου κατάσταση. Όχι οι φωτογραφικές πόζες και το τί έφαγες.

Ήθελα την άποψή σας για το λόγο που ο Κώστας Σημίτης επανέφερε το θέμα του Ελσίνκι, με σφοδρή επίθεση κατά Κώστα Καραμανλή.

Δεν μπορώ να ξέρω τι ακριβώς είχε κατά νου ο κ. Σημίτης όταν για δεύτερη φορά επιτέθηκε σε κρίσιμη για τη χώρα περίοδο κατά του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή. Παρά την εμπάθεια της μηδενιστικής κριτικής του αλλά και των παλαιών και νέων υποστηρικτών του, εγώ δεν θα μπορούσα να αμφισβητήσω τον πατριωτισμό ενός εκλεγμένου πρώην πρωθυπουργού. Δεν εκπροσωπώ πάντως κανέναν και αποκλειστικός μου σκοπός είναι να συμβάλω στην πληρέστερη ενημέρωση της κοινής γνώμης.

Συνοπτικά, το Ελσίνκι ήταν το αποτέλεσμα της ταπεινωτικής εθνική ήττας στα Ίμια και μιας σειράς διπλωματικών αποτυχιών που ακολούθησαν: θεωρία των γκρίζων ζωνών και αμφισβήτηση 152 ελληνικών νησιών και βραχονησίδων, Συμφωνία της Μαδρίτης όπου αναγνωρίσαμε «ζωτικά και νόμιμα συμφέροντα της Τουρκίας στο Αιγαίο», αδυναμία εξασφάλισης ευρωπαϊκής υποστήριξης, απόσυρση των S-300, φιάσκο Οτσαλάν, κλπ. Με τέτοιο «φάκελο» στα εξωτερικά, δεν βγαίνεις κι …από πάνω. Στο Ελσίνκι η τότε κυβέρνηση έδωσε τελικά πολλά (άρση ελληνικού βέτο για ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας) και πήρε πολύ λίγα: κυρίως την αποσύνδεση της ένταξης της Κύπρου από τη λύση του Κυπριακού.

Το Ελσίνκι ήταν το αποτέλεσμα της ταπεινωτικής εθνική ήττας στα Ίμια και μιας σειράς διπλωματικών αποτυχιών που ακολούθησαν

Όπως όμως αργότερα προέκυψε, ο κ. Σημίτης υποστήριζε την ένταξη της δικέφαλης συνομοσπονδιακής Κύπρου του Σχεδίου Ανάν, κι όχι της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στα ελληνο-τουρκικά, αντί να εξασφαλίσει ένα ασφυκτικό ευρωπαϊκό πλαίσιο όρων και εγγυήσεων για την οριοθέτηση της ΑΟΖ μας με την Τουρκία, η ΕΕ ζητούσε από την τελευταία να προσφύγει στη Χάγη για τις «εκκρεμείς συνοριακές διαφορές και συναφή θέματα» εναντίον μας! Αυτήν την «ευκαιρία» χάσαμε κατά τον κ.Σημίτη το 2004 κι όσους άκριτα αναμασούν το «επιχείρημα». Οι ίδιοι βολικά «ξεχνούν» ότι η προσφυγή στη Χάγη ήταν από εποχής Κωνσταντίνου Καραμανλή η εθνικά ιδανική λύση μέχρι την εμφάνιση της θεωρίας των «γκρίζων ζωνών». Γιατί για να χαραχθούν συναινετικά ή δικαστικά στον χάρτη οι θαλάσσιες ζώνες πρέπει πρώτα είτε η Τουρκία να αποσύρει τη θεωρία της, είτε να την καταρρίψει το Διεθνές Δικαστήριο. Άρα, ο κ. Σημίτης είτε θεωρούσε ότι βρήκε τον μαγικό τρόπο η Άγκυρα να εγκαταλείψει τη θεωρία της, είτε αδιαφορούσε για τον κίνδυνο η Χάγη (που δεν σκέπτεται μόνο νομικά) να δικαιώσει πολλές τουρκικές αξιώσεις. Ο τρόπος που αναφέρεται στις «ακατοίκητες βραχονησίδες» είναι χαρακτηριστικός. Όχι μόνο μοιάζει έμμεσα να το θεωρεί γενικά δευτερεύον ζήτημα, αλλά δείχνει και πλήρως ανενημέρωτος: εμφανώς αγνοεί ότι α)στον τουρκικό κατάλογο υπάρχουν και πολλά κατοικημένα νησιά αλλά και β) ότι αν μόνος του τις χαρακτηρίζει «ακατοίκητες βραχονησίδες», αυτόματα τους στερεί σύμφωνα με το δίκαιο της θάλασσας ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα. Αν τέτοια ήταν και η προσέγγιση του θέματος από τους διαπραγματευτές του, δεν χρειάζεται να πω περισσότερα.

Δηλώσατε πρόσφατα πως υπάρχουν πρόσωπα και στην κυβέρνηση που έχουν τις απόψεις Σημίτη για την εξωτερική πολιτική. Το φοβάστε αυτό; Και φαντάζομαι δεν εννοείτε τον υπουργό Εξωτερικών…

Μίλησα γενικόλογα για τη σχολή που πρεσβεύει το να «ξεμπερδεύουμε άρον-άρον με τα ελληνοτουρκικά προβλήματα στέλνοντάς τα όλα στη Χάγη». Συγκινούσε και συγκινεί και σήμερα αρκετούς και σε πολλά στρατόπεδα. Δεν είναι μυστικό ότι και στελέχη της ΝΔ έχουν κατά καιρούς εκφραστεί θετικά για το Ελσίνκι χωρίς μάλιστα, πιστεύω, να έχουν διαβάσει πραγματικά τα σχετικά κείμενα.

Δεν είναι μυστικό ότι και στελέχη της ΝΔ έχουν κατά καιρούς εκφραστεί θετικά για το Ελσίνκι χωρίς μάλιστα, πιστεύω, να έχουν διαβάσει πραγματικά τα σχετικά κείμενα.

Αυτή η προσέγγιση οδηγεί όμως στο να «ρίξουμε στα ζάρια» την ελληνική κυριαρχία στα νησιά μας (και όχι μόνο) με παραπομπή στη Χάγη. Ως θέμα αρχής, τόσο εγώ πάγια, όσο και πολλοί άλλοι, σαφώς υποστηρίζουμε την εξομάλυνση των σχέσεων. Αλλά το θεμελιακό ερώτημα είναι σε ποιά βάση. Αν η βάση της είναι να μας σύρει η Τουρκία στη Χάγη για όποια ζητήματα κυρίως εκείνη θέτει, όπως λέει το Ελσίνκι, τότε προφανώς διαφωνούμε. Γι αυτό υποστηρίζω ότι χρειαζόμαστε μια νέα στρατηγική της διεκδικητικής εξομάλυνσης.

 

Βαληνακης: “οι διερευνητικες επαφές είναι πνευματικό τέκνο του Σημίτη” – 🎙 στο Voria.gr 11.04.21

VORIA 11.04.21

του Τάσου Τασιούλα, Voria.gr

Ο υφυπουργός των κυβερνήσεων Καραμανλή σε μια συνέντευξη – παρέμβαση στη Voria.gr για τα ελληνοτουρκικά και τις τρέχουσες εξελίξεις.
VORIA 11.04.21

Ο Γιάννης Βαληνάκης είναι από τους λίγους ανθρώπουςπου επί πολλά χρόνια έχουν χειριστεί τα εθνικά θέματα της χώρας και παραμένει συνεπής στις απόψεις του όχι μόνον στην ενεργό πολιτική, από την οποία αποχώρησε μετά τις εκλογές του 2009, ή στην πανεπιστημιακή καριέρα του, αλλά στην καθημερινότητά του, καθώς ποτέ δεν έπαψε να ασχολείται και να καταθέτει χωρίς περιστροφές τις απόψεις του για τις εξελίξεις, ειδικά στα ελληνοτουρκικά.

Οι τρέχουσες εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά και στις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας, ο άτυπος διάλογος ανάμεσα σε δυο πρώην πρωθυπουργούς της χώρας, τον Κώστα Σημίτη και τον Κώστα Καραμανλή, η πορεία των διερευνητικών επαφών και τα ενταξιακά ζητήματα, θεωρήθηκαν από τη Voria.gr το κατάλληλο πλαίσιο για να ζητήσει απαντήσεις από έναν άνθρωπο, που με νηφαλιότητα πάντα και με παρρησία καταθέτει δημοσίως την άποψή του.

Ο κ. Βαληνάκης, που σηματοδοτεί ως πρόσωπο τη διακυβέρνηση της χώρας από τον Κώστα Καραμανλή, προφανώς και υπερασπίζεται την πολιτική των κυβερνήσεων εκείνης της περιόδου, πολιτική που συνδιαμόρφωσε και ο ίδιος.

Αυτό σε τίποτα δεν απομειώνει την αξία των απαντήσεών του. Αντιθέτως, η διάθεσή του να εξηγήσει με επιχειρήματα και γεγονότα και αξιοποιώντας τη μεγάλη εμπειρία του από τις διεθνείς σχέσεις τις τρέχουσες εξελίξεις «φωτίζει» όσα σήμερα συμβαίνουν και όσα έχουμε μπροστά μας ως χώρα.

Ο κ. Βαληνάκης παίρνει θέση στην «κόντρα» Σημίτη – Καραμανλή. Δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς. Όμως παίρνει ξεκάθαρη θέση και στο χειρισμό των ελληνοτουρκικών από τη σημερινή κυβέρνηση. Θέση, η οποία προβληματίζει, καθώς επισημαίνει ότι η κυβέρνηση με τις διερευνητικές που είναι σε εξέλιξη φαίνεται να ακολουθεί την πολιτική Σημίτη, αντί της πολιτικής Καραμανλή.

Μάλιστα ο ίδιος, χωρίς περιστροφές τονίζει χαρακτηριστικά ότι «πιθανόν ο πρώην πρωθυπουργός (σ.σ. με τη δημόσια παρέμβασή του) προσπαθεί πράγματι να ενισχύσει τη λογική των διερευνητικών επαφών που και η σημερινή κυβέρνηση ακολουθεί. Δικό του πνευματικό τέκνο είναι, εκείνος ξεκίνησε τις μυστικές επαφές με την Τουρκία μέσω του καθηγητή Ροζάκη το 2000 και εγκλώβισε έτσι σε ένα βαθμό και τις μετέπειτα κυβερνήσεις στη διαδικασία αυτή».

Κάνει λόγο επίσης για «ποντιοπιλατικές αποφάσεις ίσων αποστάσεων», για «σχολή Σημίτη» και εκφράζει ισχυρές επιφυλάξεις για τις διερευνητικές επαφές, τονίζοντας ότι αφενός δεν βλέπει τι θα κερδίσει η χώρα, αφετέρου ότι ελλοχεύει ο κίνδυνος να βρεθεί η κυβέρνηση και η Ελλάδα προ αδιεξόδου.

Ρητώς υπογραμμίζει ότι δεν θεωρεί εφικτή την προσφυγή στη Χάγη μόνο για το θέμα της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ, υποστηρίζοντας το άνοιγμα του κεφαλαίου 13 περί Αλιείας, ενώ προειδοποιεί ότι η ΕΕ φαίνεται να έχει βρει «παράθυρο» για την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, δίχως να χρειαστεί η ένταξή της. Αναφέρει χαρακτηριστικά τις προβλέψεις τις τελευταίας Συνόδου Κορυφής όπου ανοιχτά ετοιμάζεται μια «ειδική σχέση» με την Τουρκία. Ένα «τέχνασμα» για να παρακαμφθεί η ενταξιακή διαδικασία, όπως τη γνωρίζουμε, η οποία έχει «παγώσει».

Η συνέντευξη του κ. Γιάννη Βαληνάκη, στην οποία αναφέρεται σε όλα αυτά τα ζητήματα, όπως και στην ενταξιακή διαδικασία των βορείων γειτόνων μας, των Δυτικών Βαλκανίων ακολουθεί:

-Γιατί πιστεύετε ότι ο κ. Σημίτης επιλέγει εκ νέου να αναφερθεί στο Ελσίνκι και στη θέση του ότι η κυβέρνηση Καραμανλή απώλεσε κεκτημένα της συγκεκριμένης συμφωνίας;

Δεν ξέρω ποιά είναι τα κίνητρα του κ. Σημίτη να επιτεθεί για δεύτερη φορά κατά της εξωτερικής πολιτικής του Κώστα Καραμανλή. Σίγουρα η εμπάθεια δεν βοηθά τις εθνικές υποθέσεις, ιδίως όταν σε μια ευαίσθητη περίοδο ένας πρώην πρωθυπουργός προσπαθεί να μειώσει τον διάδοχό του. Ενστικτωδώς θυμήθηκα πάντως το γνωστό γνωμικό «στο σπίτι του κρεμασμένου δεν μιλάνε για σχοινί». Γιατί η περίοδος Κ. Σημίτη είναι δυστυχώς γεμάτη από διπλωματικές αποτυχίες. Ξεκίνησε με την εθνική ήττα στα Ίμια όταν Τούρκοι κομάντος εισέβαλαν ατιμώρητοι σε ελληνικό έδαφος. Αυτή η ανερμάτιστη διαχείριση της κρίσης δυστυχώς προσδιόρισε και τα υπόλοιπα «επιτεύγματα»:

—το γκριζάρισμα των Ιμίων έφερε τις τουρκικές διεκδικήσεις σε 152 ελληνικά μικρά νησιά και βραχονησίδες

—την πλήρη αποτυχία διασφάλισης διπλωματικής και άλλης υποστήριξης στο πιο προνομιακό για την Ελλάδα πεδίο, την ΕΕ, ακόμη και μετά την κρίση

—τη δρομολόγηση με δικαιολογία τα Ίμια ενός πανάκριβου αλλά και αλλοπρόσαλλου προγράμματος εξοπλισμών που συνοδεύτηκε από « πάρτι μιζών» ημετέρων

—ένα νέο «πλαίσιο επίλυσης» με τη Συμφωνία της Μαδρίτης : η τότε κυβέρνηση αποδέχθηκε ότι η Τουρκία έχει «νόμιμα, ζωτικά συμφέροντα και ενδιαφέροντα στο Αιγαίο τα οποία έχουν μεγάλη σημασία για την ασφάλεια και την εθνική κυριαρχία της» ((Ιούλιος 1997)

—την ταπεινωτική απόσυρση των αντιαεροπορικών πυραύλων S-300 που αποδυνάμωσαν επικίνδυνα την ασφάλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας (Νοέμβριος 1998)

—την ερασιτεχνική διαχείριση της κρίσης Οτσαλάν που οδήγησε σε διεθνή διασυρμό της χώρας (Ιανουάριος 1999)

—τη «διπλωματία των σεισμών και του ζεϊμπέκικου» για να προετοιμαστεί η ελληνική κοινή γνώμη για τις επικείμενες υποχωρήσεις (Αύγ. -Νοέμβριος 1999)

—την Απόφαση της ΕΕ στο Ελσίνκι (Δεκ.1999) με την οποία καλούσαμε εμείς οι ίδιοι και η ΕΕ την Άγκυρα να προσφύγει ακόμη και μονομερώς στη Χάγη για όλες τις μονομερείς και προκλητικές διεκδικήσεις της! Δηλ. να «παίξουμε στα ζάρια» ξένων δικαστών 152 κατοικημένα νησιά και βραχονησίδες μας, το κυριαρχικό μας δικαίωμα για 12ν.μ. χωρικών υδάτων στη θάλασσα και 10 ν.μ. εναερίου χώρου, την αποστρατικοποίηση του Αν. Αιγαίου, τις αρμοδιότητές μας στο FIR και στην έρευνα και διάσωση κλπ. Αδιανόητο, κι όμως αυτό συνέβη, έστω κι αν με μια έντεχνη επικοινωνιακή καταιγίδα απεκρύβη.

Στην ίδια απόφαση θετική ήταν μεν η αποσύνδεση της κυπριακής ένταξης στην ΕΕ από την επίλυση του Κυπριακού. Όμως όπως πεντακάθαρα έγινε αντιληπτό στη συνέχεια η πραγματική συμφωνία «κάτω απ’ το τραπέζι» ήταν να ενταχθεί όχι η Κυπριακή Δημοκρατία αλλά η «Κύπρος», δηλ. το δικέφαλο συνομοσπονδιακό τερατούργημα του Σχεδίου Ανάν. Ενθουσιωδώς το υποδέχθηκε ο κ. Σημίτης. Ειλικρινά δεν βλέπω πώς θλίβονται ακόμη και σήμερα κάποιοι για την «ιστορική ευκαιρία» του Σχεδίου που χάθηκε!

Συνοψίζοντας, ο απολογισμός αυτός ούτε κατά διάνοια δεν μπορεί να συγκριθεί με την απόλυτα επιτυχή εξωτερική πολιτική της περιόδου Κώστα Καραμανλή.

-Είναι ζήτημα απλά «αποκατάστασης» ιστορικών γεγονότων ή έχει σχέση με τις τρέχουσες εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά;

Πιθανόν ο πρώην πρωθυπουργός προσπαθεί πράγματι να ενισχύσει τη λογική των διερευνητικών επαφών που και η σημερινή κυβέρνηση ακολουθεί. Δικό του πνευματικό τέκνο είναι, εκείνος ξεκίνησε τις μυστικές επαφές με την Τουρκία μέσω του καθηγητή Ροζάκη το 2000 και εγκλώβισε έτσι σε ένα βαθμό και τις μετέπειτα κυβερνήσεις στη διαδικασία αυτή. Ως κυβέρνηση Κώστα Καραμανλή δεν θελήσαμε να προκαλέσουμε κρίση εγκαταλείποντας ευθέως τη διαδικασία. Αραιώσαμε πάντως και αποδυναμώσαμε αυτές τις «διερευνήσεις» και κάναμε σαφή τη θέση μας ότι δεν θα συρθούμε ποτέ στη Χάγη για να κρίνει τις μονομερείς διεκδικήσεις της Άγκυρας επί ελληνικών εδαφών.

Ως προς τις τρέχουσες εξελίξεις, η προσωπική μου άποψη— το υπογραμμίζω αυτό προς αποφυγή παρεξηγήσεων — ήταν ήδη από τον Δεκέμβριο η εξής: πρώτον, σπεύσαμε να προστρέξουμε σε αυτές κατά προφανή παραβίαση της (ήδη ελάχιστα φιλόδοξης) δημόσιας θέσης μας για «συνέπεια και συνέχεια» μη-προκλητικής τουρκικής συμπεριφοράς. Επικίνδυνα τα μηνύματα που έτσι στείλαμε στην άλλη πλευρά. Ατυχής ήταν και η επιμονή μας στις κυρώσεις που στην καλύτερη περίπτωση συνιστούν ενδιάμεσο στόχο κι όχι αυτοσκοπό. Ο στόχος μας πρέπει να είναι, όπως κάναμε το 2005 με το Διαπραγματευτικό Πλαίσιο ΕΕ-Τουρκίας, ένα πακέτο ευρωπαϊκών όρων, διαδικασιών και εγγυήσεων για την οριοθέτηση ΑΟΖ κλπ. με την Άγκυρα. Όχι οι ποντιοπιλατικές αποφάσεις ίσων αποστάσεων μεταξύ δύο κρατών- μελών και της επιτιθέμενης τρίτης χώρας που πήραν οι Σύνοδοι Κορυφής Οκτωβρίου, Δεκεμβρίου 2020 και Μαρτίου 2021. Η Τουρκία αρχίζει ήδη να απολαμβάνει τα «καρότα» της θετικής ατζέντας (συναντήσεις υψηλού επιπέδου όπως η πρόσφατη τραγελαφική με την ηγεσία της ΕΕ, εκταμιεύσεις στο προσφυγικό κλπ.) , αλλά το «μαστίγιο» των κυρώσεων πολύ δύσκολα θα πάρει τις εγκρίσεις των άλλων 25 εταίρων που θα χρειαστούν.

-Ο δημόσιος διάλογος μεταξύ δυο πρώην πρωθυπουργών, μετά και την απάντηση του κ. Κώστα Καραμανλή, επηρεάζει τις εξελίξεις στις διερευνητικές και πώς;

Δυστυχώς ορισμένοι βλέπουν μια προσωπική αντιπαράθεση ενώ πρόκειται για διαφορετικές προσεγγίσεις στα εθνικά θέματα. Δεν θα αμφισβητούσα ποτέ τα πατριωτικά αισθήματα ενός εκλεγμένου πρωθυπουργού. Απλά ελπίζω προσωπικά ο «διάλογος» αυτός να φωτίσει καλύτερα τις αδυναμίες της διαδικασίας στην οποία η «σχολή Σημίτη» εγκλώβισε εκ των πραγμάτων και διαχρονικά τις σχέσεις μας με την Τουρκία. Και θέλω να πιστεύω ότι τελικά καμιά ελληνική κυβέρνηση δεν θα δεχθεί να «παίξει στα ζάρια» διεθνών δικαστών ελληνικά εδάφη. Ειρήσθω δε εν παρόδω, εξεπλάγην πολύ δυσάρεστα που ο κ. Σημίτης στην παρέμβασή του αγνοεί ότι οι γκρίζες ζώνες περιλαμβάνουν και κατοικημένα ελληνικά νησιά, κι όχι μόνο «ακατοίκητες βραχονησίδες» όπως γράφει. Την ευαισθησία αυτή ακόμη και για κάθε σπιθαμή ελληνικού βράχου ελπίζω να την έχουμε όλοι, κι όχι μόνο εμείς οι Δωδεκανήσιοι που ζούμε καθημερινά τις τουρκικές προκλήσεις.

-Θεωρείτε ότι υπάρχει ή μπορεί να υπάρξει μέσα από τις διερευνητικές βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων;

Η άποψή μου είναι πιστεύω επιστημονικά και πολιτικά «δεμένη» —μελετώ τα ελληνοτουρκικά για πάνω από τρεις δεκαετίες εκ των οποίων και δέκα χρόνια μέσα στο υπουργείο Εξωτερικών. Πέρα λοιπόν από τις ισχυρές επιφυλάξεις που ήδη σας εξέθεσα, ας έρθουμε λίγο στο κεντρικό ερώτημα. Σε ένα διάλογο, «διαβούλευση» κατά τους Τούρκους και αύριο —ας μην γελιόμαστε— διαπραγμάτευση, πας για να κερδίσεις κάτι σε σχέση με το σήμερα. Ειλικρινά δεν βλέπω ποιά πρακτικά κέρδη πιστεύουν οι υποστηρικτές των διερευνητικών ότι θα αποκομίσουμε. Δεν μας τα εξέθεσαν άλλωστε ποτέ πραγματικά. Νομίζω κατά βάθος ιδεοληπτικά και φοβικά οι περισσότεροι επιζητούσαν το 2020 την άρον-άρον αποκλιμάκωση και τώρα θέλουν τον όπως-όπως διάλογο για «να ησυχάσουμε», να «ξεμπερδεύουμε με το πρόβλημα Τουρκία γιατί είναι πολύ ισχυρότερη» κοκ. Δεν είδα καν να πουν ότι θα προσπαθήσουμε να κατοχυρώσουμε τα 500.000 τετρ. χλμ της ΑΟΖ μας. Γιατί τόσα δικαιούμαστε απ’ το διεθνές δίκαιο να διεκδικήσουμε: τέσσερεις φορές την έκταση της Ελλάδας! Αυτός είναι και κατά τη γνώμη μου ο εθνικός πήχυς βάσει του οποίου οι μελλοντικοί ιστορικοί θα αξιολογήσουν τις κινήσεις μας.

-Άρα δεν είστε ικανοποιημένος από το χειρισμό που έχει επιλέξει η σημερινή κυβέρνηση; Ελλοχεύει ακόμη ο κίνδυνος να ζήσουμε ανάλογες καταστάσεις, όπως πριν από ένα χρόνο;

Ο πρωθυπουργός εμφανίστηκε προ ημερών απόλυτα σίγουρος ότι το Ορούτς Ρέις δεν θα ξαναβγεί φέτος στη Μεσόγειο. Όλοι θα θέλαμε φυσικά να το δούμε. Προσωπικά εξεπλάγην και προσπαθώ να ερμηνεύσω αυτή τη σιγουριά. Δόθηκαν άραγε μονομερώς τουρκικές διαβεβαιώσεις; Δεν το θεωρώ προσωπικά πιθανό: τίποτε δεν χαρίζει ο Ερντογάν. Μήπως η γερμανική μεσολάβηση ίσων αποστάσεων «πέτυχε» την αποκλιμάκωση με τον συμβιβασμό «τα γεωτρύπανα θα παραμένουν δεμένα όσο η Ελλάδα δεν φεύγει απ’ τις διερευνητικές και η Κύπρος από την Πενταμερή»; Γιατί ξένοι αναλυτές έτσι ερμηνεύουν πχ το σημείο 10β των Συμπερασμάτων του Μαρτίου. Καταθλιπτικό αν αληθεύει. Γιατί τότε φαίνεσαι να εξαργυρώνεις την απλή (και προσωρινή 😉 απομάκρυνση ενός πλοίου ερευνών με την αναγκαστική παραμονή σου σε ένα τραπέζι όπου η Τουρκία σε σφυροκοπεί με σειρά μονομερών και εξωφρενικά μαξιμαλιστικών διεκδικήσεων. Κι εσύ αν φύγεις, θα θεωρηθεί (με συγχορδία ΕΕ, Τουρκίας και ΗΠΑ) ότι διέρρηξες τη συμφωνία και προκάλεσες πλέον μόνος σου τη νέα κλιμάκωση (το λεγόμενο blame game). Οπότε υποκριτικά κανείς δεν θα σε βοηθήσει πλέον. Αν τώρα από την άλλη πλευρά παραμείνεις στο τραπέζι, πόσο καιρό θα αντέξεις υπομονετικά τις προπετείς αξιώσεις τους και τις εμετικές δηλώσεις στις οποίες ανταγωνίζονται καθημερινά αλλήλους οι του περιβάλλοντος Ερντογάν; Πόσο καιρό ακόμη «θα στέλνεις τη μπάλα στην εξέδρα» νομίζοντας ότι κάτι κερδίζεις; Εύχομαι ειλικρινά να μην έχουμε εισέλθει σε ένα τέτοιο αδιέξοδο. Αλλά ανησυχώ.

Η στάση της Τουρκίας είναι συνεπής και αδιάλλακτη ή πιστεύετε ότι υπάρχει περιθώριο συνεννόησης πλέον; Τι θεωρείτε ότι πρέπει να αλλάξει;

Πάντα θεωρούσα ότι στόχος μας πρέπει να είναι η εξομάλυνση, όχι το επ’ άπειρον βολικό πέταγμα της καυτής πατάτας στον επόμενο χειριστή. Ούτε βέβαια και η εσκεμμένη κλιμάκωση. Όταν μάλιστα αναβάλεις πρέπει και να κερδίζεις απ’ την πάροδο του χρόνου στον συσχετισμό δυνάμεων. Σήμερα για παράδειγμα είμαστε λόγω διεθνών εξελίξεων σε καλύτερη θέση από τον παρελθόντα Οκτώβριο: μια πολύ πιο φιλική (προσοχή: όχι υπερβολές!) ηγεσία Μπάιντεν που δυσπιστεί απέναντι στην Τουρκία, ένας σοβαρός σύμμαχος ονόματι Μακρόν που προσφέρει αμυντική συνδρομή στα δύσκολα (αλλά περιέργως την πετάξαμε απ’ το τραπέζι!), κάποιες (εγγενώς ασταθείς βέβαια) συμμαχίες και κάποια πρώτα ισχυρά στρατηγικά όπλα (Ραφάλ με τους πυραύλους τους κλπ.) και μια ελαφρώς έως βαρέως αγανακτισμένη με τον στρυμωγμένο Ερντογάν Δύση. Θα βρεθεί εύκολα καλύτερη συγκυρία; Αλλά το ερώτημα είναι: μπορεί να αξιοποιήσει τα παραπάνω η κυβέρνηση και να τα «δέσει» σε μια ολοκληρωμένη νέα στρατηγική με θετικό στόχο τη διεκδικητική εξομάλυνση; Αμφιβάλλω δυστυχώς, γιατί το να σπρώχνεις απλά το τενεκεδάκι λίγο πιο κάτω είναι πιο εύκολο. Όπως και το να παρουσιάζεται η Χάγη για πανάκεια. Πόσοι άλλωστε θα τα καταλάβουν όταν η επικοινωνία αντικαθιστά την πολιτική;

Ενδεχόμενη προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο ακόμη και μόνο για το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ ανοίγει παράθυρο για ενδεχόμενη έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία; Σηματοδοτείται μια τέτοια προοπτική από την πρόσφατη επίσκεψη της ηγεσίας της ΕΕ στην Τουρκία;

Για τους λόγους που προανέφερα, δεν βλέπω πώς θα συμφωνήσουμε σε συνυποσχετικό με την Τουρκία για να προσφύγουμε στην κρίση του ΔΔΧ μόνο για το ένα θέμα που εμείς επιθυμούμε. Με ποιό μαγικό τρόπο θα πετάξουμε στα σκουπίδια τα τόσα θέματα που η Άγκυρα πιεστικότατα θέλει να μας σύρει; Όσο για τις ενταξιακές, από χρόνια υποστηρίζω το άνοιγμα του κεφαλαίου 13 περί Αλιείας: μέρος αυτού του κοινοτικού κεκτημένου που πρέπει να εφαρμόσει η Άγκυρα είναι η αποδοχή της Σύμβασης του ΟΗΕ για το δίκαιο της θάλασσας. Ας την καλέσει λοιπόν η Κομισιόν έστω και ως διαδικαστικό τρικ. Αυτό σημαίνει κάνω τα ελληνοτουρκικά ευρωτουρκικά.

Όμως μια νέα επικίνδυνη εξέλιξη είναι ότι η ΕΕ άρχισε στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής να ετοιμάζει πλέον ανοιχτά μια «ειδική σχέση» με την Τουρκία αντί για τη γνωστή ενταξιακή πορεία που έχει βέβαια παγώσει. Η Ελλάδα συναινεί; Γιατί δεν έχει κανένα συμφέρον για μια σχέση αλ-καρτ όπου η Άγκυρα θα έχει μόνο οφέλη (οικονομικά πλεονεκτήματα, πολιτικό διάλογο υψηλού επιπέδου κλπ.), καθόλου υποχρεώσεις συμπεριφοράς, και θα μπει επιπλέον από την πίσω πόρτα στην αμυντική συνεργασία της Ευρώπης —ακριβώς δηλ. εκεί που ποτέ δεν θα έπρεπε να της επιτρέψουμε. Ελπίζω αυτά και πολλά άλλα να διορθωθούν ώστε τον Ιούνιο επιτέλους να κερδίσουμε κάτι χειροπιαστό, αλλά φοβάμαι ότι χωρίς στρατηγική και ασφυκτικό λόμπινγκ πάλι υποκριτικές υπεκφυγές θα εισπράξουμε από πολλούς εταίρους. Δεν επιτρέπεται να χάνουμε στο πιο προνομιακό για μας πεδίο.

Πώς βλέπετε τη διεύρυνση της ΕΕ προς τους βόρειους γείτονές μας;

Η σημερινή αδυναμία της ΕΕ οφείλεται στην εγγενή αδυναμία της κάθε κράτος-μέλος να μπορεί να μπλοκάρει (όχι πάντα θεαματικά και με βέτο) ό,τι «δεν του πάει». Η Μάλτα πχ μπορεί λοιπόν και μόνη της και για τους δικούς της λόγους να μπλοκάρει ακόμη και μια απλή φραστική καταδίκη της Τουρκίας— ιδίως αν κι εσύ δεν παίξεις αποτελεσματικά το κοινοτικό παιχνίδι. Γίναμε όμως πάρα πολλοί στην ΕΕ και η κοινή θέση γίνεται καθημερινά και πιο δύσκολη. Προσθέστε τώρα και τη μελλοντική διεύρυνση στα Δυτ. Βαλκάνια που νομίζω κακώς προωθούμε χωρίς όρους.
Πρώτον δυσκολεύουμε ακόμη περισσότερο τη λήψη αποφάσεων της ΕΕ. Δεύτερον είναι φτωχότερες χώρες, άρα ανταγωνιστές στα κοινοτικά κονδύλια που θα λιγοστέψουν. Τρίτον και κυριότερο, αν η Αλβανία γίνει μέλος της ΕΕ έχουμε καμιά αμφιβολία για το πώς θα ψηφίζει στα ελληνοτουρκικά; Όταν σήμερα που μας έχει ανάγκη προκλητικά αψηφά την ευρωπαϊκή λογική και τις απόψεις μας και παίρνει αντίθετα γραμμή από τον Ερντογάν, πιστεύουμε πραγματικά ότι η ένταξή της μας συμφέρει; Ανάλογα ισχύουν και για το πώς θα συμπεριφερθεί η Βόρεια Μακεδονία που πέραν των γνωστών θεμάτων γέμισε κι αυτή από τουρκικά τζαμιά. Μια σοβαρή εθνική στάση που βλέπει μακρύτερα από την μύτη της θα τους έθετε ευθέως το ερώτημα: θέλετε πραγματικά να γίνετε ισότιμοι Ευρωπαίοι ή προτιμάτε τον ρόλο του φερέφωνου της Τουρκίας; Επιτέλους πρέπει να παραμερίσουμε τις ρομαντικές ιδεοληψίες ότι καθένας δικαιούται να γίνει μέλος της ΕΕ για να την διαλύσει και χωρίς πρώτα κυρίως να αποδείξει ότι ανήκει στον ευρωπαϊκό (πολιτικό και γενικότερο) πολιτισμό.

Πηγή: https://www.voria.gr/article/valinakis-i-dierevnitikes-epafes-ine-pnevmatiko-tekno-tou-simiti

Γιάννης Βαληνάκης: Υπάρχουν ακόμη οπαδοί του Σημιτισμού στα Ελληνοτουρκικά – Σχέδιο Αναν – Ελσίνκι | Kontra News 08.04.21

“Υπάρχουν ακόμη οπαδοί του Σημιτισμού στα Ελληνοτουρκικά – Σχέδιο Αναν – Ελσίνκι – Χάγη.”

Ο Γιάννης Βαληνάκης καθηγητής πανεπιστημίου στον τομέα των διεθνών σχέσεων και πρώην βουλευτής και υφυπουργός Εξωτερικών της κυβερνήσεως Κώστα Καραμανλή ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ με τον Γιώργο Σιαδήμα και τον Βασίλη Σκουρή – Κontra News

  • ► Πολύ κακή στιγμή της πρόσφατης Διπλωματικής Ιστορία το Τουρκολιβυκό σύμφωνο
  • ► Δεν υπάρχουν αντικριστές ακτές για να ισχύει το Τουρκολιβυκό μνημόνιο
  • ► Επρεπε να προηγηθεί το θέμα των 152 Βραχονησίδων στο Αιγαίο
  • ► Πήγαμε στο Τραπέζι των διαπραγματεύσεων χωρίς όρους
  • ► Φτάσαμε στο Ελσίνκι με βαριές ταπεινώσεις της Εξωτερικής μας πολιτικής
  • ► Μηδαμινά τα ανταλλάγματα στο Ελσίνκι