Κυρίες και κύριοι,
Aγαπητοί φίλοι,

Θα ήθελα να συγχαρώ ειλικρινά τους εμπνευστές και οργανωτές του ευρωπαϊκού συνεδρίου με θέμα τη «Μεταρρύθμιση της ΕΕ». Είναι μια σημαντική πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Κίνησης, που υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή  και το Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα. Μία εκδήλωση που πραγματοποιείται  δύο μήνες πριν από τις εκλογές  για την ανάδειξη των νέων μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με στόχο την ευαισθητοποίηση των πολιτών  για τα κρίσιμα ζητήματα που οφείλουμε όλοι μας  να συζητήσουμε σε αυτές τις ευρωπαϊκές εκλογές.

Να ευχαριστήσω θερμά για την παρουσία του  σήμερα εδώ στην Αθήνα, τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κίνησης (και τέως πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου) κο Pat Cox και να τον συγχαρώ για τις επίπονες προσπάθειες  που καταβάλλει διαχρονικά τα τελευταία 60 χρόνια  η Ευρωπαϊκή Κίνηση για την προαγωγή της ευρωπαϊκής ιδέας  και την ευαισθητοποίηση και την κινητοποίηση των λαών της Ευρώπης. Πρόκειται για έναν από τους παλαιότερους ευρωπαϊκούς οργανισμούς με ουσιαστική και αναγνωρισμένη συμβολή  στην οικοδόμηση της Ευρώπης. Υπό την ομπρέλα του δραστηριοποιείται ένα ευρύ φάσμα ΜΚΟ που συνεχίζουν να εργάζονται άοκνα και συστηματικά με ευρωπαϊκούς και εθνικούς θεσμούς και ιδρύματα, καθώς και με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών για μία ολοένα και στενότερη συνεργασία και ένωση μεταξύ των λαών της Ευρώπης.

Κυρίες και Κύριοι,

Αναμφισβήτητα, η σημερινή ευρωπαϊκή αλλά και διεθνής συγκυρία βρίθει από δυσκολίες, κινδύνους, αβεβαιότητες αλλά και ευκαιρίες. Το ευρωπαϊκό τοπίο του 21ου αιώνα είναι πολύ πιο σύνθετο από αυτό που γνωρίσαμε τις περασμένες δεκαετίες. Βρισκόμαστε σε ένα περιβάλλον όπου οι βεβαιότητες και «αλήθειες» του παρελθόντος
έχουν έντονα αμφισβητηθεί, οι συσχετισμοί έχουν αλλάξει, και η αντιμετώπιση της Ευρώπης από το ατομικό αλλά και συλλογικό υποσυνείδητο των πολιτών – και ιδιαίτερα των νεότερων γενιών – δεν εξαρτάται από τα αυτονόητα της μεταπολεμικής περιόδου και του Ψυχρού Πολέμου. Λαμβάνοντας υπόψη την κρίσιμη ιστορική συγκυρία και τις σημερινές προκλήσεις που όλοι μας βιώνουμε, η απάντηση στο ερώτημα «Ποια Ευρώπη θέλουμε;»  είναι περισσότερο επίκαιρη από ποτέ άλλοτε. Και η απάντηση δεν μπορεί να είναι άλλη  από την ανάγκη για «περισσότερη Ευρώπη».

Η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη αποτέλεσε μία σημαντική αφορμή για να προβληματιστούμε για μια ακόμη φορά για την προοπτική της Ευρώπης, την ουσία της ενοποιητικής διαδικασίας και το ρόλο της Ένωσης στο σύγχρονο κόσμο. Και αυτός ο προβληματισμός, οφείλει να είναι συνεχής και σταθερός. Για μας, στην κυβέρνηση, αλλά πιστεύω και για την μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων και των Ελληνίδων  το μέλλον της χώρας μας είναι συνδεδεμένο με μια Ευρωπαϊκή ΄Ενωση που γίνεται ολοένα και περισσότερο δημοκρατική, αλληλέγγυα, αποτελεσματική, ασφαλής και ενωμένη. Με μια Ευρώπη πιο κοντά στον πολίτη και λιγότερο γραφειοκρατική και απρόσωπη.

Με την Συνθήκη, η Ευρώπη των 27 γίνεται περισσότερο δημοκρατική, πιο ευέλικτη στη λήψη αποφάσεων, πιο λειτουργική, πιο αποτελεσματική και ως τέτοια στοχεύει να φέρει τον πολίτη στο κέντρο των ευρωπαϊκών πολιτικών. Βελτιώνεται η ευρωπαϊκή διακυβέρνηση και ενισχύεται η  κοινωνική διάσταση της Ένωσης. Δεν στεκόμαστε όμως μόνο σε αυτά. Συνεχίζουμε τον γόνιμο προβληματισμό για όλα όσα μένουν να γίνουν για τους Ευρωπαίους πολίτες. Και είναι αλήθεια πως μένουν και μπορούν να γίνουν πολλά και μεγάλα. Πρέπει να παραδεχθούμε ότι η περιπέτεια της Συνταγματικής Συνθήκης και η σημερινή εκκρεμότητα με την Μεταρρυθμιστική Συνθήκη παραπέμπουν σε μία έλλειψη εμπιστοσύνης. Τα όσα συνέβησαν έχουν προκαλέσει ρήγματα στην ευρωπαϊκή ιδέα.  Τα ρήγματα αυτή είναι δυνατόν να γεφυρωθούν μόνο εάν εστιάσουμε τη προσοχή μας στο επίπεδο των πολιτών. Πρέπει να βοηθήσουμε ώστε ο Ευρωπαίος πολίτης να ανακτήσει την εμπιστοσύνη του στην Ενωμένη Ευρώπη βελτιώνοντας την ανταγωνιστικότητά της, την ικανότητά της να καινοτομεί, να δημιουργεί πλούτο και να τον διανέμει δίκαια, να προστατεύει αποτελεσματικά αυτούς και αυτές που έχουν ανάγκη.

Γνωρίζουμε ωστόσο πως οι Ευρωπαίοι πολίτες συνεχίζουν να βιώνουν μια αυξημένη γραφειοκρατία από πλευράς Βρυξελλών σε συνδυασμό με την αμηχανία και την εσωστρέφεια που έχει ταλαιπωρήσει την Ευρώπη. Ο συνδυασμένος αντίκτυπος των στοιχείων αυτών συμβάλλει στη δημιουργία μιας αίσθησης πως η ΕΕ δεν αφορά την καθημερινότητα των πολιτών και ως εκ τούτου το διακύβευμα που τίθεται στις προσεχείς ευρωεκλογές δεν είναι υψηλό. Με την ΕΕ να εισάγει περισσότερη δημοκρατική λογοδοσία και με δεδομένο πλέον τον συνεχώς αυξανόμενο ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων, προσβλέπουμε σε μια προοδευτική αναστροφή των τάσεων που έχουν εκδηλωθεί σε επίπεδο ευρωπαϊκής κοινής γνώμης.

Σε εθνικό επίπεδο, ως Υπουργείο Εξωτερικών εργαζόμαστε σθεναρά για την ενίσχυση της κοινωνικής νομιμοποίησης της Ένωσης, προκειμένου οι Ευρωπαίοι πολίτες να αντιληφθούν τη σημασία των αποφάσεων που λαμβάνονται από τα αρμόδια όργανα. Θέλουμε να πιστεύουμε πως θα κερδίσουμε το πολιτικό στοίχημα, με την κοινωνία των πολιτών να συμμετέχει ενεργά στην προαγωγή της ευρωπαϊκής ιδέας, διαδραματίζοντας πρωταγωνιστικό ρόλο με συμμετοχή στον διάλογο και  τον προβληματισμό για το κοινό ευρωπαϊκό μας μέλλον. Πρόσφατα μάλιστα υπογράφηκε συμφωνία συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και καταρτίζεται Σχέδιο Δράσης για τον ευρύτερο δυνατό ανοικτό διάλογο με τους ευρωπαίους πολίτες, στο πλαίσιο μιας σύγχρονης δημοκρατικής διαβούλευσης που θα καλλιεργήσει μια ουσιαστική σχέση εγγύτητας και αμφίδρομης επικοινωνίας.

Η πρωτοβουλία δεν αφορά στην παρούσα χρονική συγκυρία των ευρωεκλογών καθώς αποτελεί συνέχεια των δράσεων που αναπτύσσουμε τα τελευταία πέντε χρόνια για τον πολίτη σε όλες τις ελληνικές περιφέρειες. Το γεγονός όμως πως διανύουμε έτος ευρωεκλογών θεωρούμε πως θα προσδώσει μια επιπλέον δυναμική
στην ενίσχυση του διαλόγου με τους πολίτες. Την ίδια στιγμή, σε πολιτικό επίπεδο οφείλουμε να μην ανακαλύπτουμε αντιθέσεις εκεί που δεν πρέπει να υπάρχουν.  Οφείλουμε να αποδράσουμε από κατασκευασμένα διλήμματα όπως οικονομική ή πολιτική ολοκλήρωση, ή εμβάθυνση ή διεύρυνση. Πρόκειται για άξονες μιας ενιαίας διαδικασίας: της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η ισορροπία πρέπει να ανακτηθεί. Έμφαση αποκλειστικά σε κάποιον ή κάποιους από αυτούς τους άξονες μπορεί να σημάνει εσωστρέφεια και ακινησία και υπονόμευση της δυνατότητας της Ευρώπης να παρέμβει στρατηγικά στον κόσμο. Κάτι τέτοιο είναι το τελευταίο που χρειαζόμαστε στην Ευρώπη. Ίσως είναι και το τελευταίο που χρειάζεται ο υπόλοιπος κόσμος, σε μια εποχή πολυπλοκότητας, αβεβαιότητας και έλλειψης οραματικών πρωτοβουλιών.

Στην Ελλάδα υπάρχει πλέον μια ευρεία συναίνεση για το τι Ευρώπη θέλουμε καθώς και για τη θέση της χώρας σε αυτή την Ευρώπη. Δεν ήταν πάντοτε έτσι. Χάρις στο όραμα και την αποφασιστικότητα του Κωνσταντίνου Καραμανλή, όμως, η παρουσία μας στην ευρωπαϊκή οικογένεια έφερε πιο κοντά τις πολιτικές δυνάμεις της χώρας
και προσδιόρισε κοινούς στόχους, κοινά οράματα, για όλες τις Ελληνίδες και για όλους τους Έλληνες. Σήμερα, βρισκόμαστε στο κέντρο μεγάλων Ευρωπαϊκών προσπαθειών. Και το αποδεικνύουμε με την ενεργητική συμμετοχή μας σε όλες τις πολιτικές, σε όλες τις πρωτοβουλίες. Είμαστε στο σκληρό πυρήνα των κρατών που επιδιώκουν την παραπέρα ενοποίηση σε όλους τους κρίσιμους τομείς. Πρόκειται για μία αδιαπραγμάτευτη στρατηγική επιλογή. Μια επιλογή που καθίσταται ακόμη πιο κρίσιμη από την στιγμή που στην ΕΕ των 27 οι διαφορές είναι πιο ορατές.

Κυρίες και Κύριοι,

Η ενοποιητική διαδικασία έχει διαμορφώσει αποφασιστικά τον ιστορικό χώρο και χρόνο των τελευταίων πενήντα ετών με άξονα την αφοσίωση σε ένα όραμα ειρήνης, δημοκρατίας, ελευθερίας, συλλογικής ευημερίας, κοινωνικής ισότητας, και ατομικής ολοκλήρωσης. Αυτό που τελικά καθιστά την Ευρώπη πραγματική δύναμη είναι ότι οικοδομήθηκε ως φορέας αρχών και αξιών και ως τέτοιος προωθεί ένα ενοποιητικό πρότυπο το οποίο δεν χρειάζεται να συγκριθεί με οτιδήποτε ανάλογο για να υπάρξει. Αυτό αποτελεί το πραγματικό κοινοτικό κεκτημένο και θα πρέπει να διαφυλαχθεί, αν θέλουμε η Ευρώπη να έχει μέλλον, να είναι σχετική με αυτά που συμβαίνουν στον κόσμο.Είναι βέβαιο πως η ευρωπαϊκή κοινότητα αξιών συνεχίζει να εξελίσσεται και το όραμα παραμένει δυναμικό ως προς τη διατήρηση της ευημερίας, της πολιτικής και κοινωνικής σταθερότητας. Δεν θα πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι το τι κάνει η Ευρώπη προσδιορίζεται από το τι είναι. Και στις δύο περιπτώσεις, το σπουδαίο είναι ότι η Ευρώπη έχει σταματήσει να είναι πηγή σύγκρουσης και έχει μεταβληθεί σε φορέα που έχει να προσφέρει λύσεις στον κόσμο. Η πρόκληση που έχουμε μπροστά μας είναι να αναζωογονήσουμε και το τι είμαστε αλλά και το τι μπορούμε να κάνουμε. Μπορούμε ξανά να είμαστε αισιόδοξοι για την Ευρώπη.

Σας ευχαριστώ.