ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΛΗΝΑΚΗΣ Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών & Βουλευτής Δωδεκανήσου
Οι προοπτικές περαιτέρω ενίσχυσης της συνεργασίας ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στις Χώρες του Κόλπου, το Μεσανατολικό, η κατάσταση στο Ιράκ και στο Ιράν, καθώς και άλλα ζητήματα διεθνούς ενδιαφέροντος, όπως η πειρατεία, η οικονομική κρίση, τα ανθρώπινα δικαιώματα και η τρομοκρατία βρέθηκαν στην κορυφή της ατζέντας της 19ης Υπουργικής Συνάντησης της ΕΕ με το Συμβούλιο Συνεργασίας των Χωρών του Κόλπου (GCC). Στις εργασίες της Συνόδου, οι οποίες ολοκληρώθηκαν σήμερα στο Ομάν, τη χώρα μας εκπροσώπησε ο Υφυπουργός Εξωτερικών, κ. Γιάννης Βαληνάκης.
Ο κ. Βαληνάκης στην παρέμβασή του, στο πλαίσιο της Υπουργικής Συνάντησης, αναφέρθηκε στο κρίσιμο ζήτημα της πειρατείας, το οποίο έχει λάβει τα τελευταία χρόνια ανησυχητικές διαστάσεις, κυρίως έξω από τις ακτές της Σομαλίας. Ο Υφυπουργός Εξωτερικών ενημέρωσε τους συμμετέχοντες για τη συμβολή της χώρας μας στην ανάδειξη των σοβαρών επιπτώσεων του φαινομένου ήδη από το 2005, κατά τη διάρκεια της διετούς θητείας της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Η.Ε. ως μη μονίμου μέλους, με επακόλουθο τη διεξαγωγή επιχειρήσεων αντιμετώπισης της πειρατείας σε διεθνές επίπεδο. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ Βαληνάκης στην ευρωπαϊκή επιχείρηση με την ονομασία ‘’ΑΤΑΛΑΝΤΑ’’ που βρίσκεται σε εξέλιξη από τον Νοέμβριο του 2008, με στόχο την αποτροπή και αντιμετώπιση πράξεων πειρατείας και ενόπλων ληστειών στη θαλάσσια περιοχή της Σομαλίας. Ως γνωστόν, ο πρώτος Διοικητής αυτής της πρώτης κοινής ευρωπαϊκής δύναμης ήταν Έλληνας όπως ελληνικό ήταν και το πρώτο επικεφαλής σκάφος, η φρεγάτα ‘’ΨΑΡΑ’’. Ο Υφυπουργός Εξωτερικών επισήμανε την έντονη παρουσία και την αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής ναυτικής δύναμης, η οποία αποτελεί σήμερα το σημαντικότερο «όπλο» στη διεθνή προσπάθεια για την καταπολέμηση της πειρατείας, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τις δυνατότητες της ΕΕ για την ανάληψη αποτελεσματικής κοινής στρατιωτικής δράσης. Βεβαίως, διευκρίνισε ο κ. Βαληνάκης, κρίσιμη παράμετρο στην προσπάθεια επίλυσης του προβλήματος στη ρίζα του, αποτελεί η αναπτυξιακή συνεργασία, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα πολύπλοκα ζητήματα που ταλανίζουν τη Σομαλία και την ευρύτερη περιοχή της.
Ως προς το Μεσανατολικό, κατά τη διάρκεια των εργασιών της συνόδου, οι δύο πλευρές υπογράμμισαν την ανάγκη επανέναρξης των συνομιλιών μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων, με στόχο την επίτευξη λύσης βάσει της αρχής των δύο κρατών, την έμφαση στη διαδικασία της Annapolis, στην «ΑΡΑΒΙΚΗ ΕΙΡΗΝΕΥΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ», στην ενδοπαλαιστινιακή συμφιλίωση καθώς και στο άνοιγμα των διόδων της Γάζας, σε μόνιμη βάση, προκειμένου να γίνεται απρόσκοπτα η εισροή ανθρωπιστικής βοήθειας. Από την πλευρά της ΕΕ τονίστηκε, επίσης, η ανάγκη να υλοποιηθούν οι δεσμεύσεις των αραβικών χωρών για οικονομική συνδρομή προς την Παλαιστινιακή Αρχή.
Η κατάσταση στο Ιράκ και στο Ιράν απασχόλησε, επίσης, τις σημερινές συνομιλίες. Αναφορικά με το Ιράκ, αποτέλεσε κοινή διαπίστωση η βελτίωση των συνθηκών ασφάλειας, ενώ η ΕΕ χαιρέτισε τις πρόσφατες περιφερειακές εκλογές στη χώρα, οι οποίες διεξήχθησαν με δημοκρατικές διαδικασίες. Ως προς το Ιράν, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη συνεργασίας με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας, ενώ επισημάνθηκε η δυνατότητα αξιοποίησης -εντός του 2009- του ανοίγματος της νέας αμερικανικής διοίκησης.
Τέλος, ο Υφυπουργός Εξωτερικών, στο περιθώριο της Συνόδου είχε διμερείς συναντήσεις με τους ομολόγους του από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, κ. Anwar Mohammed Gargash και το Ομάν, κ. Sayd Badr. Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων επιβεβαιώθηκε το παραδοσιακά πολύ καλό κλίμα των σχέσεων της Ελλάδας με τις χώρες αυτές και συζητήθηκαν τρόποι περαιτέρω ενίσχυσης της συνεργασίας σε σημαντικούς τομείς, τόσο σε διμερές όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.