ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΛΗΝΑΚΗΣ Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών & Βουλευτής Δωδεκανήσου

Σάββατο 19 Μαρτίου 2005

«Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή της Ευρώπης»

Αγαπητοί συνάδελφοι,
Αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι,

Η υπογραφή της Ευρωπαϊκής Συνταγματικής Συνθήκης
αποτελεί ιστορικής σημασίας γεγονός
στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Η σημασία του για την Ευρώπη,
Η χώρα μας,
αλλά και για τον κάθε ευρωπαίο πολίτη ξεχωριστά,
είναι αναμφισβήτητα μεγάλη.
(Έχετε στα χέρια σας ένα κείμενο που επιμελήθηκε
η Γραμματεία Πολιτικού Σχεδιασμού και Προγράμματος,
και το οποίο περιγράφει συνοπτικά τις βασικές αλλαγές
και καινοτομίες που εισάγει το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα.)

Η ανάλυση του συνόλου των διατάξεων
της Συνταγματικής Συνθήκης,
θα μπορούσε από μόνη της
να αποτελέσει το αντικείμενο,
όχι μίας, αλλά πολλών ομιλιών και συναντήσεων.
Γι’ αυτό και στη σύντομη εισήγησή μου,
θα μου επιτρέψετε να αναδείξω
την πολιτική ουσία του Ευρωπαϊκού Συντάγματος.
Να αναδείξω το ρόλο της Νέας Δημοκρατίας,
την υπευθυνότητα των ευρωπαϊκών επιλογών και πράξεών της,
όχι μόνο στην συγκεκριμένη περίπτωση,
αλλά διαχρονικά.

Τι είναι, λοιπόν, η Ευρωπαϊκή Συνταγματική Συνθήκη;
Με μία φράση,
θα λέγαμε πως είναι η απάντηση στο ερώτημα του
«πώς θα διοικηθεί μία διευρυμένη Ένωση 25 κρατών
και λίγο αργότερα 27 ή και περισσότερων;»
Η ανάγκη για μία Ε.Ε.
πιο δημοκρατική,
πιο αποτελεσματική,
περισσότερο αναγνωρίσιμη,
πιο κοντά στον πολίτη,
δηλαδή μία Ένωση πιο ισχυρή πολιτικά,
ήταν σαφής πριν ακόμη από την τελευταία διεύρυνσή.
Γιατί η Ευρώπη των "25" είναι, ανάμεσα στ΄ άλλα,
και η Ευρώπη των αντιθέσεων,
των διαφορετικών απόψεων.
Αυτή η πιο περίπλοκη και πολυφωνική Ευρώπη,
έπρεπε να γίνει πολιτικά αποτελεσματικότερη.

Το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα,
είναι ένα κείμενο συνταγματικού χαρακτήρα,
αλλά και Συνθήκη μεταξύ κρατών.
Είναι βήμα προς την πολιτική Ένωση,
αλλά και υπενθύμιση ταυτόχρονα
της σημασίας των κυρίαρχων κρατών–μελών.

Με το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα,
φέρνουμε στο προσκήνιο μια Ευρώπη
πιο αποτελεσματική,
χωρίς όμως να είναι ισοπεδωτική
για τις εθνικές ιδιαιτερότητες και τα συμφέροντα των μελών της.


Αγαπητοί συνάδελφοι,
Αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι,

Πολλοί θα θέλαμε μία Συνθήκη
πιο απλή, πιο τολμηρή,
πιο κοντά στην πολιτική ενοποίηση.
Δεν είναι όμως δυνατόν,
όλα τα κράτη-μέλη να συμφωνούμε
και μάλιστα σε όλα τα θέματα.
Όπως πάντα συμβαίνει
στην ιστορία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης,
και η Συνταγματική Συνθήκη
είναι το προϊόν μιας διαδικασίας σύνθεσης απόψεων,
πολύ συχνά ετερόκλητων.
Πεποίθηση μας είναι πως, το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα
θα προωθήσει,
τόσο την ευρωπαϊκή ιδέα,
όσο και τα εθνικά μας συμφέροντα.

Ποιες είναι, λοιπόν, οι αλλαγές που φέρνει η Ευρωπαϊκή Συνταγματική Συνθήκη;
Επιγραμματικά αναφέρω…
1. Βελτιώνεται η διακυβέρνηση της Ένωσης,
που με 25 πλέον κράτη-μέλη έχει γίνει πολύ πιο περίπλοκη.

> Διευκολύνεται και απλουστεύεται
ο τρόπος λήψης αποφάσεων.
> Καθιερώνεται η θέση του Προέδρου
του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
> Καθιερώνονται οι ενισχυμένες συνεργασίες
που επιτρέπουν, σε όσους θέλουν,
να προχωρήσουν, πιο γρήγορα
και πιο μακριά στην ενοποίηση.
2. Η Ευρώπη γίνεται πιο δημοκρατική.
Μεγάλη σημασία έχει η ενσωμάτωση
στο κείμενο της Συνθήκης
του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.
Τα όργανα της ΕΕ οφείλουν να τηρούν
τις αρχές της διαφάνειας
και της χρηστής διακυβέρνησης.
Οι αρμοδιότητες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
αυξάνονται, και καθίσταται σχεδόν συν-νομοθέτης.
Παράλληλα ενισχύεται ο ρόλος
των εθνικών κοινοβουλίων.
Οι Ευρωπαίοι πολίτες,
συγκεντρώνοντας ένα εκατομμύριο υπογραφές,
αποκτούν το δικαίωμα της πρωτοβουλίας,
να «προκαλέσουν» την υιοθέτηση
μιας πρότασης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
3. Ενισχύεται η κοινωνική διάσταση της Ένωσης.
Στόχοι όπως….
η κοινωνική ισότητα, η κοινωνική πρόοδος,
η πλήρης απασχόληση, η αλληλεγγύη,
η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού,
η ισότητα ανδρών και γυναικών,
η ανάπτυξη, η καταπολέμηση της φτώχειας,
καθίστανται καταστατικοί στόχοι της Ένωσης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνιστά
"πολιτική κοινότητα δημοκρατικών αξιών"
που έχουν ως επίκεντρο τον άνθρωπο,
τη ζωή και την προσωπικότητά του.
4. Η Ευρώπη αποκτά πιο ισχυρή φωνή στην διεθνή σκηνή.
Θεσπίζεται θέση Υπουργού Εξωτερικών της Ε.Ε.,
που επιτρέπει πιο συντονισμένη
και ορθολογική χρήση των διαφόρων μέσων
(πολιτικών, οικονομικών, στρατιωτικών κλπ) που διαθέτει η Ε.Ε.

Παράλληλα,
ιδρύεται η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία
Εξωτερικής Δράσης,
ένα είδος Υπουργείου Εξωτερικών της Ε.Ε.
5. Ενισχύεται η αλληλεγγύη των «25» απέναντι σε κοινές απειλές
Η παραδοσιακή επιδίωξη της Ελλάδας
για μεγαλύτερη ασφάλεια μέσα στην Ε.Ε.
αποκτά πλέον ουσία.
Βαδίζουμε προς τη δημιουργία
μιας πραγματικά κοινής άμυνας,
η οποία θα στηρίζεται
στις θεμελιώδους σημασίας αρχές 
της αλληλεγγύης
και της αμοιβαίας συνδρομής.
Αρχές που θωρακίζουν
τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης
και ιδιαίτερα την Ελλάδα,
έναντι οποιασδήποτε απειλής
ή απειλής χρήσης βίας,
παράλληλα με την αντιμετώπιση κινδύνων
που απορρέουν από «ανθρωπογενείς»
ή φυσικές καταστροφές. 

Η αμοιβαία συνδρομή,
μεταξύ των κρατών-μελών που προβλέπεται,
δεν αποτελεί πανάκεια,
είναι όμως ένα σημαντικό βήμα
για την από κοινού
αντιμετώπιση οποιουδήποτε κινδύνου.

Συμπερασματικά…
Το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα
προσφέρει τις δυνατότητες
για μια Ευρώπη πιο ισχυρή,
πιο ασφαλή,
πιο αποτελεσματική,
πιο κοντά στον πολίτη.
Αποτελεί μία ποιοτική αλλαγή.
Τις νέες ράγες πάνω στις οποίες
θα τρέξει το ευρωπαϊκό τρένο.

Ή αν θέλετε,
τη βάση πάνω στην οποία θα συνεχίζουμε να χτίζουμε
την πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης.
Με μία φράση:
με το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, η Ευρώπη προχωράει.

Τι σημαίνει όμως αυτό για την Ελλάδα;
Η απάντηση έχει να κάνει με τη
θέση της χώρας μας στην Ε.Ε.
Η συμμετοχή της Ελλάδας
στο εγχείρημα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης,
ήταν το αποτέλεσμα της στρατηγικής επιλογής
του Κωνσταντίνου Καραμανλή,
να μπορέσει η πατρίδα μας
να διεκδικήσει με καλύτερους όρους
το ίδιο επίπεδο ευημερίας και ασφάλειας
με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Αυτό δε θα πάψουμε ποτέ να το τονίζουμε.

Σήμερα,
η σοφία της επιλογής Καραμανλή,
αναγνωρίζεται ακόμη και από αυτούς
που είχαν αντιταχθεί σφόδρα
στην ένταξη της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ.

Και βέβαια, η θεαματική στροφή αυτή είναι θετική,
στο βαθμό που δεν μετρούν
τη συμμετοχή μας στην Ε.Ε.
με όρους ευκαιριακούς.
Για την παράταξή μας,
η θέσπιση και κύρωση του Ευρωπαϊκού Συντάγματος
είναι ένα ακόμη βήμα μπροστά,
μία ακόμη δικαίωση της διορατικότητας
του ιδρυτή της Νέας Δημοκρατίας ,
της σταθερής γραμμής,
της συνέπειας και της αξιοπιστίας
που το κόμμα μας αποδεικνύει
 όλα αυτά τα χρόνια.
Κάθε βήμα της Ευρώπης προς τα μπρος,
είναι ένα βήμα από το οποίο η Ελλάδα κερδίζει.

Η Νέα Διακυβέρνηση,
η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας
φέρνει την Ελλάδα στην πρώτη γραμμή
των κρατών που θα κυρώσουν την Συνθήκη. 
Θέλουμε την Ελλάδα πρωτοπόρο
στην ιστορική αυτή στιγμή
για την Ευρωπαϊκή μας οικογένεια.


Η κύρωση της Ευρωπαϊκής Συνταγματικής Συνθήκης,
γίνεται σύμφωνα με την συνταγματική πρακτική
που έχει ακολουθηθεί
όλα τα προηγούμενα χρόνια. 

Θα γίνει από την Βουλή των Ελλήνων.
Από τον ύψιστο θεσμό έκφρασης
της λαϊκής βούλησης
σε μια αντιπροσωπευτική δημοκρατία.
Για το λόγο αυτό αποφασίστηκε
η σύσταση διευρυμένης διακομματικής
Ειδικής Επιτροπής της Βουλής των Ελλήνων
και θα δοθεί ικανός χρόνος
ώστε να ακουστούν όλες οι απόψεις,
όλες οι πλευρές. 
Έτσι, διασφαλίζουμε την πλήρη
και σφαιρική ενημέρωση των πολιτών
γύρω από την Συνθήκη. 

Αγαπητοί συνάδελφοι,
Με την ευκαιρία που μου δίνεται,
θα ήθελα να επισημάνω ορισμένες
ακατανόητες αντιφάσεις
στην επιχειρηματολογία του ΠΑΣΟΚ.
> Το ΠΑΣΟΚ,
που σήμερα ζητά δημοψήφισμα
για το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα,
είναι το ίδιο κόμμα,
που υποστήριζε δια στόματος του πρώην
Πρωθυπουργού κ. Κώστα Σημίτη
τον Ιούνιο του 1998 ότι..
«είναι πάγια πρακτική στην Ελλάδα
ότι δεν αποφασίζονται τα θέματα των Συνθηκών της ΕΕ
με δημοψήφισμα, αλλά αποφασίζονται
μέσα από διαδικασίες που προβλέπονται
στο Σύνταγμα από την Βουλή. 
Και σε αυτό θα μείνουμε».
Αυτά έλεγε τότε το ΠΑΣΟΚ.
Σήμερα ζητάει άλλα.
> Το ΠΑΣΟΚ ζητά δημοψήφισμα για μια Συνθήκη
που θα έχει ήδη κυρωθεί από τη Βουλή
με μεγάλη μάλιστα
- όπως διαφαίνεται- πλειοψηφία.
Να κάνουμε δημοψήφισμα για κάτι
Στο οποίο θα έχουμε συμφωνήσει; 
Μήπως λοιπόν,
το επιχείρημα του ΠΑΣΟΚ
για δημοψήφισμα
για να ενημερωθούν οι πολίτες
δεν είναι παρά ένα (υπεραπλουστευμένο) άλλοθι;
Μήπως το πραγματικό κίνητρο του ΠΑΣΟΚ
δεν είναι η ενημέρωση,
αλλά ο αποπροσανατολισμός των πολιτών
από την συζήτηση για την Ευρωπαϊκή πορεία της χώρας;
Μήπως το πραγματικό κίνητρο του ΠΑΣΟΚ
δεν είναι το όφελος των πολιτών,
αλλά τα δικά του μικροκομματικά οφέλη,
οι δικές του μικροκομματικές σκοπιμότητες; 
Η απόκρυψη των όσων δεν έγιναν επί 20 χρόνια;
Θα παρότρυνα πρώτα-πρώτα την Αξιωματική Αντιπολίτευση
να ενημερωθεί καλύτερα
για τις πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί.

Σχεδιάσαμε και υλοποιούμε
μια σειρά δράσεων ενημέρωσης
και δημόσιου διαλόγου. 
Στόχος του προγράμματος αυτού
είναι η σφαιρική ενημέρωση των πολιτών,
σε όλη τη χώρα, γύρω από το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα. 
Στο πλαίσιο αυτό…

> Έχει ήδη ξεκινήσει,
 σειρά Ημερίδων και Εκδηλώσεων διαλόγου
στις έδρες των Περιφερειών της χώρας.
Σκοπός είναι η ενημέρωση των πολιτών από ειδικούς
και η διεξαγωγή ενός πολύπλευρου διαλόγου,
ώστε να απαντηθούν τα ερωτήματα
της κοινωνίας των πολιτών,
κατά τρόπο αντικειμενικό
πέρα από στενά κομματικές τοποθετήσεις.

Για αυτό το λόγο άλλωστε στις εκδηλώσεις 
δε συμμετέχουν πολιτικά κόμματα,
ακριβώς για να μην τις καταστήσουμε
πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης
αλλά μέσο ουσιαστικής πληροφόρησης.
Είναι δε ιδιαίτερα ευχάριστο το γεγονός,
ότι υπάρχει μεγάλη συνεισφορά στις εκδηλώσεις,
από την κοινωνία πολιτών:
πανεπιστήμια, τοπικοί δικηγορικοί σύλλογοι,
εμπορικοί σύλλογοι, εργατικά κέντρα, ΜΚΟ,
συνθέτουν τη φωνή της τοπικής κοινωνίας των πολιτών
και αποδίδουν έναν πλουραλισμό απόψεων και θέσεων.
Στις μέχρι σήμερα πραγματοποιηθείσες εκδηλώσεις
στην Πάτρα, τη Θεσσαλονίκη,
τη Λαμία, την Κομοτηνή,
τα Γιάννενα, την Τρίπολη, κ.α.
έχουν συνεργαστεί δεκάδες φορείς και οργανισμοί
των τοπικών κοινωνιών
με ευρεία κάλυψη από τα τοπικά ΜΜΕ.
> Δημιουργήσαμε την ιστοσελίδα "Ευρώπη για Μένα"
(
www.europe4me.gr),
μέσα από τις σελίδες της οποίας οι πολίτες,
και δη οι νέοι,
μπορούν να πληροφορηθούν
για το περιεχόμενο της Συνθήκης.
Ο επισκέπτης,
έχει πρόσβαση στο κείμενο της Συνθήκης,
και στις απόψεις που αναπτύσσονται,
με στόχο την καλύτερη και πληρέστερη
ενημέρωση των πολιτών.

> Σύντομα ξεκινάει το πρόγραμμα του Ευρωλεωφορείου.
Ένα ειδικά μετασκευασμένο λεωφορείο,
το οποίο θα επισκεφθεί τις πρωτεύουσες των νομών,
σε συνεργασία με τοπικούς φορείς
και την κοινωνία των πολιτών,
για να ενημερώσει τις τοπικές κοινωνίες
γύρω από το νέο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα
και να μοιράσει σχετικό ενημερωτικό υλικό.

> Ενημερωτικό υλικό για το Σύνταγμα,
θα διατεθεί επίσης ανά την Ελλάδα
με τη συνεργασία των Περιφερειών.
Με επιμέλεια του Υπουργείου Παιδείας,
έχουν ετοιμαστεί ειδικά φυλλάδια,
που θα επεξηγούν τη νέα Συνταγματική Συνθήκη
στους μαθητές.
Θέλω εδώ να διαβεβαιώσω ότι
η καμπάνια αυτή
θα συνεχισθεί και μετά την κύρωση
της Συνταγματικής Συνθήκης,
μέχρι το Ευρωσύνταγμα να τεθεί σε ισχύ.
Στόχος μας είναι
να εξηγήσουμε σε βάθος χρόνου στους πολίτες
το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα
και τη σημασία που αυτό έχει
για την καθημερινότητά μας.
Προτεραιότητα μας είναι,
η ουσιαστική πληροφόρηση των πολιτών,
η συνεχής και όχι ευκαιριακή πληροφόρηση.
Θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας μια απορία που έχω….
Που είναι το ΠΑΣΟΚ τόσο καιρό,
που δηλώνει πως κόπτεται
για την ενημέρωση των Ελλήνων…;
Ποια πρωτοβουλία έχει αναλάβει
το τελευταίο διάστημα για το Σύνταγμα…;
Ακολουθεί τη συνήθη πρακτική ΠΑΣΟΚ.
Λόγια πολλά,
πράξεις μηδέν…

Αγαπητοί συνάδελφοι,
Στόχος μας είναι να γίνει
η Ελλάδα επιτέλους
ένας ισχυρός και αξιόπιστος εταίρος στην Ευρώπη,
Τέλος πια στις χαμένες ευκαιρίες.
Επί 20 χρόνια με ευθύνη του ΠΑΣΟΚ,
η χώρα μας δεν αξιοποίησε όσο έπρεπε
τα πλεονεκτήματα της συμμετοχής της στην Ε.Ε.
Η Ελλάδα δεν έτρεξε όσο γρήγορα χρειαζόταν.
Η απόσταση με τους εταίρους δεν καλύφθηκε
όσο έπρεπε και όσο μπορούσαμε.
Και πίσω από το μύθο της «ισχυρής Ελλάδας»,
έκρυβαν περίτεχνα την πραγματικότητα
που έλεγε ότι η χώρα μας ήταν ουραγός
σε μία σειρά από κρίσιμους δείκτες.
Αρνούμαστε να δεχθούμε
τη θέση του ουραγού για τη χώρα μας.
Ο στόχος είναι ξεκάθαρος.

Θέλουμε την Ελλάδα
στην καρδιά των ευρωπαϊκών εξελίξεων,
στην καρδιά της Ευρώπης.
Έχουμε την πολιτική βούληση,
έχουμε την αποφασιστικότητα
να αγωνιστούμε για να είναι
η Ελλάδα στους πρωταγωνιστές της Ευρώπης.
Αυτό απαιτεί το εθνικό συμφέρον.
Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή της Ευρώπης.
Μίας Ευρώπης στην οποία οι Ελληνίδες και οι Έλληνες
θα απολαμβάνουν
το ίδιο αίσθημα ασφάλειας και ευημερίας,
όπως και όλοι οι ευρωπαίοι πολίτες.
Το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα
είναι ένα ξεκάθαρο βήμα
στην κατεύθυνση μιας τέτοιας Ευρώπης,
ένα βήμα από το οποίο η Ελλάδα κερδίζει.


Σας ευχαριστώ πολύ